Za kulisami teatru

Za kulisami teatru

Siedząc na widowni w trakcie premiery niejednokrotnie zastanawiamy się, jak wyglądał proces tworzenia przedstawienia. Autorzy najnowszego spektaklu Teatru Śląskiego postanowili zaspokoić ciekawość publiczności i zdradzić kulisy swojej pracy. Czynią to jednak z komediowo-farsowym zacięciem, wyolbrzymiając lub przerysowując niektóre sytuacje oraz sprawnie grając stereotypami. W Komedii teatralnej nie wszystko jednak jest dalekie od prawdy.

W przedstawieniu na podstawie tekstu Bengta Ahlforsa widzimy średniej wielkości teatr, w którym przygotowywany jest spektakl zatytułowany Matka i córka. Jednym z kluczowych elementów katowickiego przedstawienia są barwni bohaterowie, którzy stanowią prawdziwą mieszaninę charakterów i typów osobowości. Jednymi z wyrazistszych postaci są aktorzy: Harry jest młodym playboyem wyrzuconym z domu przez zdradzaną żonę, natomiast Per to średnio utalentowany aktor-choleryk zazdroszczący swojemu koledze wysokich zarobków i popularności. Równie atrakcyjne są postaci kobiet: Lotta jest młodą adeptką sztuki scenicznej marzącą o głównych rolach w spektaklach teatralnych, a Linda to wyciągnięta z lamusa aktorka, która swoim zachowaniem w pełni potwierdza tezę o kapryśności diw operowych i operetkowych. Oprócz aktorów poznajemy również Matildę – dyrektorkę teatru i reżyserkę przedstawienia, która lawirując pomiędzy krytykami, zespołem aktorskim a władzami teatru stara się tworzyć spektakl z dużym potencjałem artystycznym. Nie można również zapomnieć o Bengcie, debiutującym w teatrze znerwicowanym autorze sztuki, oraz o Oskarze – inspicjencie będącym prawdziwą skarbnicą wiedzy i złośliwości, doskonale puentującym kwestie innych bohaterów. Warto również wspomnieć, że nad prezentowaną na scenie opowieścią czuwa tajemnicza postać (Jerzy Głybin), która niczym duch teatru albo hipotetyczny reżyser pojawia się nieoczekiwanie, aby pouczyć aktorów, jak należy lub nie należy grać w teatrze. Podczas rozmów postaci przywołują tajemniczy zarząd, który dba nie tyle o jakość przygotowywanych przedstawień, co o ich budżet oraz sprostanie gustom przeciętnej publiczności. W spektaklu pojawiają się także dziennikarze, którzy przybywają na konferencję prasową poprzedzającą premierę Matki i córki. Scena z ich udziałem to swoista krytyka krytyków i środowiska mediów, których bardziej od spektaklu interesuje tania sensacja oraz zaspokojenie własnych intelektualnych i ambicjonalnych potrzeb.

Grzegorz Kempinsky zrealizował przedstawienie metateatralne, o kompozycji szkatułkowej, w którym pojawiają się odniesienia między innymi do Teatru Śląskiego i rozwoju kultury w Katowicach. Wielość poziomów gry sprawia, że spektakl posiada misterną strukturę, w której kolejne warstwy nakładają się na siebie, tworząc zwartą całość. Niejednokrotnie wartka akcja przedstawienia zostaje zwolniona, a komediowy wydźwięk spektaklu przełamany scenami o charakterze refleksyjnym. Przedstawienie nie trzyma jednego, równego, typowego dla farsy tempa, ale nie ma w tym nic złego. Grzegorz Kempinsky pozwala widzowi zastanowić się nad poruszanymi przez siebie problemami, spośród których wymienić można kwestię polityki repertuarowej teatrów. Kluczowe jest bowiem pytanie o to, czy należy realizować sztuki podobające się przeciętnemu widzowi, czy też wybierać takie pozycje, które przed tą samą publicznością postawią intelektualno-estetyczne wyzwania. Oprócz tego zagadnienia, w Komedii teatralnej poruszono również temat zawiłego procesu twórczego, który ukazano zarówno przez odniesienie się twórców przedstawienia do procesu pisania utworu scenicznego, jak i reżyserowania spektaklu.

Na deskach Teatru Śląskiego można obejrzeć spektakl, który bawi i śmieszy, pozwalając zarazem na zastanowienie się nad życiem człowieka. Jak się okazuje nie wszystkie komedie muszą być głupie i bezsensowne. Niektóre mogą być i zabawne, i mądre.

Magdalena Czerny, Teatralia Śląsk
Internetowy Magazyn Teatralny „Teatralia” nr 34/2012

Teatr Śląski im. S. Wyspiańskiego w Katowicach

Komedia teatralna

Bengt Ahlfors

Reżyseria i opracowanie muzyczne: Grzegorz Kempinsky
Scenografia: Barbara Wołosiuk
Asystent reżysera: Violetta Smolińska
Inspicjent : Dagmara Habryka
Sufler: Maria Krupa
Występują: Violetta Smolińska (Matilda, dyrektor teatru i reżyser), Adam Baumann (Oscar, inspicjent), Andrzej Warcaba (Per, aktor), Bartłomiej Błaszczyński (Harry, aktor), Natalia Jesionowska (Lotta, aktorka), Bogumiła Murzyńska (Linda, aktorka), Dariusz Chojnacki (Bengt, pisarz), Alina Chechelska (Pani Jansson, pani) oraz Jerzy Głybin, Maria Stokowska,
Anna Wesołowska i studenci Studium Aktorskiego: Monika Szomko, Grzegorz Lamik, Michał Piotrowski

Premiera: 5 października 2012