Z wizytą w innym świecie (Dziwny przypadek psa nocną porą)

Czy próbowaliście kiedyś spojrzeć na rzeczywistość z zupełnie innej perspektywy? Sztuka na podstawie powieści Marka Haddona zabiera widzów w postmodernistyczną podróż widzianą oczami genialnego chłopca chorego na autyzym. Cierpienie, odrzucenie i strach mieszają się tutaj z błogą nieświadomością i naiwnością wobec reguł, które rządzą światem. Dzięki niezwykłej aranżacji przestrzeni mamy możliwość wniknąć w głąb opowieści, stać się jej częścią, niejako współodczuwając razem z głównym bohaterem.

Cała historia zaczyna się dość tajemniczo. Od razu znajdujemy się w centrum zbrodni – na deskach teatru widzimy zamordowanego psa i dwie rozpaczające osoby. Nie mamy jednak do czynienia z typowym kryminałem. Głównym celem przedstawienia Dziwny przypadek psa nocną porą w reżyserii Jakuba Krofty jest bowiem próba oddania sposobu, w jaki ludzie chorzy na autyzm postrzegają otaczający ich świat. Wszystkie odczucia, emocje i bodźce są wtedy odbierane ze zwielokrotnioną siłą. Główny bohater Christopher (Krzysztof Szczepaniak) szczególnie intensywnie przyjmuje dotyk, który wywołuje w nim konwulsje. Chłopiec posiada natomiast pewne wyjątkowe zdolności w postaci doskonale rozwiniętego talentu matematycznego i fotograficznej pamięci, co stanowi dla niego szansę na wyrwanie się z szarej rzeczywistości. Sztuka pobudza również do autorefleksji. W jaki sposób podchodzimy do osób innych od nas? Czy z góry skazujemy je na porażkę i odbieramy szansę na spełnianie marzeń? Bohater udowadnia wszystkim, że można osiągnąć swój cel (w przypadku Christophera była to niebezpieczna podróż do Londynu).

Bardzo ważną rolę w kontekście całego przedstawienia pełni scenografia. Została uproszczona do minimum, a do zobrazowania pewnych jej elementów wykorzystano samych aktorów, którzy zręcznie pozorowali drzwi lub bankomat. Innym intrygującym posunięciem twórców jest fabularne uciekanie od logicznego ciągu wydarzeń, i podążanie za fantazjami i przemyśleniami głównego bohatera. Dzięki temu odbiór sztuki jest nieoczywisty i wymaga skupienia oraz umiejętności selekcjonowania istotnych informacji, co przynajmniej w pewnym stopniu uwypukla problemy, z jakimi spotykają się na co dzień osoby z autyzmem.

Rola Christophera jest szczególnie skomplikowana i wymaga od jej odtwórcy dużej skrupulatności. Krzysztof Szczepaniak wykazał się fenomenalnym ruchem scenicznym oraz opanował charakterystyczny sposób wypowiadania się, dzięki czemu można było odnieść wrażenie, że na scenie rzeczywiście przebywa osoba autystyczna. Pomimo młodego wieku aktor precyzyjnie oddał stan emocjonalny odgrywanej przez siebie postaci, tworząc szczelną barierę pomiędzy psychiką Christophera a otaczającymi go ludźmi. Na słowa uznania zasługuje również Marcin Sztabiński grający niełatwą rolę Eda (ojca Christophera), zmagającego się z jednej strony z upokorzeniem i stratą żony, a z drugiej – z opieką nad chorym synem.

Ilustracją dla wydarzeń jest towarzysząca im muzyka grana na żywo przez Pawła Szamburskiego i Patryka Zagrockiego. Poprzez intensywne dźwięki instrumentalne, a także odgłosy tworzone przez samych aktorów (np. uderzanie w skrzynie symulujące dźwięk stukania pociągu) widzowie mają możliwość zrozumienia tego, w jaki sposób Christopher odbiera środowisko.

Dziwny przypadek psa nocną porą to doskonały spektakl, który porusza bardzo istotny problem akceptacji odmienności. Zostajemy przeniesieni do zupełnie innego świata, który do tej pory wydawał się niedostępny i niezrozumiały.

 

Robert Borowski, Teatralia Warszawa
Internetowy Magazyn „Teatralia”, numer 148/2015

 

Teatr Dramatyczny Miasta Stołecznego Warszawy

Mark Haddon

Dziwny przypadek psa nocną porą

reżyseria: Jakub Krofta

tłumaczenie: Bogusława Plisz-Góral

scenografia, kostiumy: Anna Suskiewicz

muzyka: SzaZa/Paweł Szamburski, Patryk Zakrocki

reżyseria światła: Olaf Tryzna

ruch sceniczny/choreografia: Aneta Jankowska

kierownik produkcji: Rafał Łukasz Renner

obsada: Krzysztof Szczepaniak, Agnieszka Roszkowska, Marcin Sztabiński, Marta Król, Magda Czerwińska, Anna Gajewska, Agata Wątróbska, Robert Majewski, Tomasz Budyta

premiera: 10 lipca 2015

fot. Katarzyna Chmura-Cegiełkowska

 

Robert Borowski, rocznik 1992, absolwent dziennikarstwa i student Nowych Mediów, współpracuje z „Teatraliami” od 2013 roku. Prywatnie związany z branżą Marketingu Internetowego i Mediów Społecznościowych.