Witaj, szkoło!

Witaj, szkoło!

Uroczo, zabawnie, z lekką nutką goryczy. Tymi słowami można opisać przedsięwzięcie białowieskiego Teatru A3, który niedawno zaprezentował swój spektakl Plan lekcji w ramach VI Międzynarodowego Festiwalu Ruchu Stream Festival, organizowanego przez wrocławski Teatr Formy.

Artyści odnaleźli inspirację w szkole. Pośród rytuałów z uczniowskiej ławy, niewybrednych piosenek, opresyjnego systemu i skrytej walki o przetrwanie. Bohaterowie spektaklu to trzej dorośli mężczyźni, ubrani w przyciasne mundurki i siedzący przy dziecięcych biurkach. Podczas przedstawienia nie wypowiadają ani jednego słowa, w tle słyszymy natomiast sztubackie przyśpiewki. Wszystko, co mają do powiedzenia, wyrażają ruchem. Służy on do wielu interakcji – z elementami scenografii, licznymi rekwizytami i drugim człowiekiem.

Akcja rozgrywa się pomiędzy trzema biurkami. Służą one nie tylko za ławy szkolne, lecz także są pewnego rodzaju domami i królestwami trzech bohaterów. Oprócz biurek mężczyźni dysponują też tornistrami, w których noszą swój cały dobytek, składający się z zeszytu i śniadania. Ich przygody obrazują kolejne etapy typowego, uczniowskiego dnia: przybycie do szkoły, (nieudana) próba zjedzenia (niesmacznej) kanapki, walka o jabłka, drobne złośliwości wymierzone w kolegę. Najmniej istotna wydaje się nauka. Szkoła ma bowiem nauczyć przede wszystkim przetrwania. Arytmetyka i ortografia są na ostatnim miejscu.

Gra aktorska wykorzystuje elementy pantomimy. Prawdopodobnie mechaniczne ruchy artystów nawiązują do sztywności systemu edukacji, do faktu, że szkoła wtłacza nas mimo woli w niezbyt wygodne schematy. Kapitalnie obrazuje tę smutną prawidłowość scena, w której aktorzy wkładają sobie sztywne kije w rękawy i nogawki, a następnie próbują się poruszać. Po jakimś vvczasie dochodzą do wprawy. Powtarzalność ich gestów obrazuje cykliczność szkolnych mikroobrzędów, mówi też wiele na temat schematyczności systemu edukacji.

Pojawiające się porównania do Umarłej klasy Kantora są odrobinę przesadzone. Mimo wszystko w spektaklu dominuje jednak pogodna farsa (nie groteska) i nutka sentymentalizmu, bo oprócz przeprowadzenia widza przez zwyczajny, szkolny dzień, aktorzy przeprowadzają go też przez typową, szkolną historię. Od pierwszej klasy, kiedy jesteśmy jeszcze mali i nieopierzeni, przez pierwsze relacje, zdrady i miłostki, do studniówki, do której nawiązuje nieudany taniec poloneza. Ciepło robi się na sercu na wspomnienie lat, kiedy sztuka przetrwania była tylko niewinną zabawą, a powodem do buntu była niezapowiedziana klasówka.

 Jolanta Nabiałek, Teatralia Wrocław

VI Międzynarodowy Festiwal Ruchu Stream Festival we Wrocławiu

Teatr A3 z Białowieży

Plan lekcji

Reżyseria: Teatr A3

Koncepcja: Darek Skibiński

Scenografia: Agnieszka Gierach

Muzyka: Jacek Hałas

Obsada: Dariusz Skibiński, Jan Kochanowski, Wiktor Malinowski

Premiera: 23 marca 2010 roku