Rzecz o castingu

Rzecz o castingu

Avis d’audition to niezwykły projekt. Wbrew temu, co sugeruje tytuł, nie jest to tylko przesłuchanie. Siła spektaklu zmienia się, gdy na widowni pojawi się publiczność.

Annie Vigier i Franck Apertet, twórcy zespołu les gens d’Uterpan, zostali zaproszeni przez Muzeum Sztuki w Łodzi do realizacji projektu Topologie. Powstał on w ramach Ekologii miejskich – inicjatywy powołanej we wrześniu tego roku. Na warszawskim festiwalu Ciało/Umysł odbył się performans w formie przesłuchania. Wyłonieni podczas castingu polscy tancerze rozpoczęli współpracę z grupą z Francji.

Czterdziestu artystów, wybranych na podstawie nadesłanych CV, odtwarzało ruchy prowadzących. Zadania, które mieli wykonać tancerze, były bardzo interesujące. Dzięki nim mogliśmy przyjrzeć się metodach pracy i podejściu do ruchu w les gens d’Uterpan. Wszystkie ćwiczenia opierały się na precyzji w ruchu i skupieniu. Wymagano od tancerzy świadomości przestrzeni. To pokazuje jak duże znaczenia ma dla francuskiego zespołu praca in situ. Sprawdzana była nie tylko świadomość ruchowa kandydatów, lecz także ich panowanie nad mimiką twarzy. Istotna okazała się też interakcja z widzami: tancerze musieli chodzić wśród widzów i patrzeć na nich w jak najbardziej neutralny sposób. Vigier i Apertet wykorzystali także część spektaklu Parterre (zarówno Avis d’audition i Parterre należą do grupy projektów o nazwie re|action): tancerze mieli przemieszczać się po widowni, opierając się jedynie na ciałach widzów.

Tancerze zostali poddani ogromnej presji, nie tylko walczyli o angaż, ale musieli robić to pod okiem publiczności. Niewyćwiczone ruchy, z którymi dopiero się oswajali, często budziły śmiech na widowni, a to jeszcze bardziej potęgowało poczucie zagrożenia. Twórcy eksperymentowali na tancerzach, uniemożliwiając im zasłonięcie się za postacią sceniczną. Wszystko odbywało się przed oczami widzów, co ujawniło ekshibicjonizm zawodu tancerza. Najpierw poznaliśmy wymagania dotyczące predyspozycji kandydatów, a następnie Franck Apertet przedstawia warunki wynagrodzenia i dyspozycyjności. Okazuje się, że widz jest nie tylko spektatorem, ale także i sponsorem, co wywiera presję na tancerzach.

Performans bada mechanizmy zachodzące pomiędzy widzami i wykonawcami a świadomością, że nie można oddzielić od sztuki aspektu finansowego i organizacyjnego. Twórcy Avis d’audition w ciekawy sposób pokazali zależność pomiędzy publicznością a artystą. Szczególnie istotny jest tu stosunek widza do tego, co mu się przedstawia. Większość widowni została do końca perfomansu, mimo że można było wyjść w każdej chwili. Bo co jest ciekawego w trwającym trzy godziny monotonnym przesłuchiwaniu około trzydziestu tancerzy?

Magdalena Zielińska, Teatralia Warszawa
Internetowy Magazyn Teatralny „Teatralia” numer 35/2012

11. Międzynarodowy Festiwal Tańca Współczesnego Ciało/Umysł, Warszawa 20 – 30 września 2012

Annie Vigier & Franck Apertet / les gens d’Uterpan

Avis d’audition
koncepcja: Annie Vigier & Franck Apertet
tancerze: Deborah Lary, David Zagari + około 40 wyselekcjonowanych
polskich tancerzy
wsparcie: Instytut Francuski w Warszawie
premiera: 6 grudnia 2008 roku