Miasteczko-sielanka czy miasteczko-horror? (Dogville)

Miasteczko-sielanka czy miasteczko-horror? (Dogville)

Niewielkie miasto w Górach Skalistych zamieszkują prości ludzie. Ich codzienność zdaje się być przepełniona spokojną, sielską monotonią. Dogville jest niejako oderwane od rzeczywistości i całego świata zewnętrznego. Harmonia życia mieszkańców zostaje jednak zburzona, gdy przypadkiem trafia tam nieznana dziewczyna…

Żółto-czarna taśma stanowi umowne ściany domów, poza nią na scenie stoi jedynie kilka mebli i skrzynie pełne jabłek. Teatralna scenografia (choć z filmowym pierwowzorem) dla wielu reżyserów jest punktem wyjścia do przedstawiania na scenicznych deskach własnych wersji historii Larsa von Triera. Należy do nich Aleksandra Popławska, która przygotowała spektakl wraz ze studentami PWST w Krakowie w ramach ich dyplomu.

Grace (Karolina Kuklińska) pojawia się w Dogville jako uciekinierka poszukująca schronienia. Początkowo nieufni mieszkańcy za namową pisarza Toma (Filip Jasik) zgadzają się przyjąć Grace na dwutygodniowy „okres próbny”. W tym czasie dziewczyna ma przeznaczać godzinę dziennie dla każdego członka społeczności oferując swą pomoc w dowolnych pracach. Dwa tygodnie upływają w okamgnieniu, a bohaterowie wzajemnie się poznają i stopniowo przełamują nieufność. Po tym czasie odbywa się ponowne głosowanie i Grace otrzymuje pozwolenie na pozostanie w miasteczku. Mieszkańcy wspólnie świętują, jednak nie jest to początek ich szczęśliwych dni…

Dogville to opowieść o niewyobrażalnym okrucieństwie, czego zapowiedzią są już pierwsze słowa spektaklu. Spokojni tubylcy, dostrzegłszy swą przewagę nad bezbronną dziewczyną, przemieniają się w bezwzględnych sadystów. Idylliczna kraina jabłek przeradza się w piekło na ziemi, a początkowi wybawiciele stają się katami. Co więcej, miasteczko zdaje się miejscem, z którego nie ma powrotu.

Aktorzy, mimo wysoko postawionej poprzeczki, podołali ciężarowi swych ról. Ich gra na scenie podzielona została bardzo nieproporcjonalnie, nie zaszkodziło to jednak w zaprezentowaniu w całej okazałości profilów poszczególnych postaci.

Karolina Kuklińska potrafi ukazać godność swej bohaterki mimo uprzedmiotowienia i wykorzystywania zarówno fizycznego, jak i psychicznego. Bill (Konrad Cichoń) w zaskakujący sposób łączy wesołość, urok i niewielką inteligencję z drzemiącym w nim ohydnym niewyżyciem seksualnym. Tom (Filip Jasik) okazuje się najgorszym z dręczycieli, gdyż w chory sposób usprawiedliwia swe działania miłością. Nawet Pandora (Weronika Bartold) potrafi oddać całą istotę swej postaci, wypowiadając na scenie zaledwie kilka zdań.

Ciekawym zabiegiem zastosowanym w spektaklu jest wprowadzenie postaci Wielkiego Człowieka (Karol Bernacki). Pełni on rolę narratora, lecz wciela się także w postać brata Grace, będącego jednocześnie gangsterem. Spowodował ucieczkę siostry do miasta z najczarniejszych koszmarów, by w końcowej scenie spektaklu stać się wybawicielem.

Ciekawym elementem przedstawienia jest tło o zabarwieniu religijnym. Dewotka Martha (Stephanie Jaskot) w ostatecznym rozrachunku wypada nie lepiej od innych mieszkańców. Jej bierna postawa nie wydaje się przykładnym zachowaniem osoby służącej Bogu, a sama modlitwa nie niesie pomocy. Krzyż wiszący na ścianie także stanowi jedynie marną ozdobę, element scenografii. Wiara i nadzieja w ludzką dobroć nie na wiele się zdaje w obliczu ogromnego okrucieństwa.

 

 

Natalia Chuszcz, Teatralia Łódź

Internetowy Magazyn „Teatralia”, numer 173/2016

 

  1. Festiwal Szkół Teatralnych w Łodzi

Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego w Krakowie

Lars von Trier

Dogville

przekład: Jacek Kaduczak

reżyseria i scenografia: Aleksandra Popławska

asystent reżysera: Adam Kasjaniuk

muzyka, projekt plakatu: Tomasz Mreńca

kostiumy: Maria Matylda Wojciechowska

asystent scenografa, rekwizyty: Nikodem Cofała

konsultacja literacka: Łukasz Sikora

obsada: Weronika Bartold (Pandora), Agnieszka Bielecka (Vera), Sylwia Gola (Liz), Stephanie Jaskot (Martha), Karolina Kuklińska (Grace), Karol Bernacki (Wielki Człowiek), Konrad Cichoń (Bill), Filip Jasik (Tom), Mateusz Marczydło (Chuck), Mateusz Kwiecień (Jack McKay)

premiera: 18 stycznia 2016

fot. Bartek Barczyk

Natalia Chuszcz – w teatrze pociągają ją niekonwencjonalne rozwiązania, mowa ciała i muzyka. Nałogowo czyta książki oraz tańczy.