Jesienne propozycje dla najmłodszych

Jesienne propozycje dla najmłodszych

Warszawski repertuar dla najmłodszych jest równie bogaty i różnorodny, co ten przeznaczony dla widzów dorosłych. W stolicy działają teatry oferujące spektakle dziecięce w kilku kategoriach: do i od lat trzech, od lat pięciu i sześciu. Mnie zainteresowały propozycje na jesień dla pięciolatków. Jak zadowolić wymagającego przedszkolaka? Teatry Baj i Guliwer proponują przedstawienia adaptujące ulubione teksty dla dzieci.

Tymoteusz wśród ptaków w reżyserii Arkadiusza Klucznika to spektakl nie tylko dla sympatyków historyjek o Misiu Tymoteuszu autorstwa Jana Wilkowskiego. W Teatrze Baj w Warszawie najmłodsi widzowie mogą śledzić kolejne przygody upartego niedźwiadka, który tym razem opiekuje się kukułczym jajem. Akcja spektaklu pełna jest zabawnych perypetii i gagów –  ptaki wyrzucają ze swoich gniazd podrzutka, na które czyha polująca Lisica, Tato Tymoteusza nie chce, aby Miś wbrew prawom natury opiekował się pisklęciem, a Kura prowadzi firmę oferującą „usługi wysiadywawcze”. Dowcipna fabuła – w mistrzowskim wykonaniu zespołu Teatru Baj – trzyma małych i dużych widzów w ciągłym napięciu.

Tymoteusz musi zatem bronić jajka przed wieloma niebezpieczeństwami (pilnuje nawet, żeby nie wyślizgnęło się z jego futerka i nie potłukło), a że sam nie jest jeszcze dorosły, to do opieki angażuje nie tylko swojego dość konserwatywnego Tatę Niedźwiedzia (krzyczącego co rusz na synka: „Kto słyszał, żeby niedźwiedź opiekował się jajkiem, co za wstyd dla rodziny!”), lecz także dzieci zgromadzone na widowni. To przedszkolaki podpowiadają bohaterom, aby wystrzegali się chytrej Lisicy, wysiadywali jajko w gnieździe, nie pomylili prawdziwego jajka z plastikowym, którego do wysiadywania używa Kura. Tymoteuszowi pomagają też ptaki: Państwo Drozdowie, Szpakowie i Dudkowie. Ich rady często jeszcze bardziej komplikują sytuację. Ptaki robią wokół siebie wiele hałasu, a przy tym są bardzo naiwne – to od nich Lisica dowiaduje się o porzuconym przez kukułkę zawiniątku i stara się przechwycić jajko.

Aktorzy wchodzą w liczne interakcje z widzami. Przestrzeń gry obejmuje nie tylko scenę, lecz także widownię. Wśród krzeseł przemyka Lisica, Kura siada wśród publiczności i żali się dzieciom, opowiada im o  swoich problemach z wysiadywaniem jaj. Także Tymoteusz wprost zwraca się do małych widzów, aby zwierzyć się z własnych kłopotów. Wprawdzie dzieci nie decydują o kształcie przedstawienia (interakcja jest bardzo umowna, komunikat płynie tylko w jedną stronę), ale mają poczucie, że również są bohaterami tej historii. Dodatkową atrakcją są liczne piosenki – wykonywane razem z niezrównanym ptasim chórem. Bardzo ciekawa jest także scenografia zaprojektowana przez Evę Farkašovą. Ustawione na scenie pudełka przypominają litery składające się na imię Tymoteusz. Na niektórych z nich (jak na drzewach) ptaki założyły gniazda, a Kura wysiaduje jajka wewnątrz „o”. Dzieci bardzo szybko zgodziły się na tę umowną, wielobarwną scenografię.

Tymoteusz wśród ptaków to spektakl dowcipny i pouczający (jednak pozbawiony przesadnego dydaktyzmu). Muzyczne widowisko zainteresuje nie tylko dzieci. Także rodzice mogą miło spędzić czas, ponieważ twórcy przemycili w tekście dużo aluzji o sytuacji gospodarczej (Kura) czy rasizmie (Tata Niedźwiedź) oraz dowcipów – raczej dla dorosłych. Wiosenne przygody Misia Tymoteusza to najlepsza rozrywka na jesienne przedpołudnia.

„Chcecie bajki? Oto bajka” – tak zaczyna się najsłynniejszy poemat dla dzieci Jana Brzechwy. W spektaklu Piotra Tomaszuka w warszawskim Teatrze Guliwer bajkę o Pchle Szachrajce opowiadają cztery aktorki (być może jej modne przyjaciółki znane z wierszyka?). Muzyczna adaptacja została utrzymana w konwencji kabaretu z lat dwudziestych ubiegłego wieku. Akcja dzieje się w jednej z warszawskich kawiarni, gdzie koleżanki plotkują o szachrajstwach znanej im Pchełki.

Scenografia jest dwuwymiarowa – do płaskich, tekturowych stolików przyklejone zostały zdjęcia filiżanek i rurek, z których, jak pamiętamy, sprytna Pchła wyjadła cały krem. W głębi sceny wisi ekran – wyświetlane są na nim animacje przedstawiające tytułową bohaterkę. Jest to największy mankament przedstawienia. Dzieci nie mogły się doczekać, aż zobaczą na scenie Szachrajkę – ją można jednak podziwiać tylko w wersji multimedialnej. Dlatego cztery narratorki przyglądają się przygodom Pchełki za pomocą lupy. Ta konwencja gry (w tym przypadku z elementami recytacji) nie przekonała najmłodszych widzów – może warto dedykować ten spektakl dzieciom od lat sześciu lub siedmiu? Łatwiej docenić walory przedstawienia starszakom i dorosłym odbiorcom, którzy świetnie znają treść poematu. Mimo to Pchła Szachrajka jest ciekawą propozycją wykorzystującą multimedia w teatrze dla dzieci. Aktorzy Teatru Guliwer zapewniają znakomitą grę aktorską , a całości dopełniają jazzowe aranżacje piosenek o przygodach Szachrajki. Polecam ten spektakl zarówno starszym dzieciom, jaki ich rodzicom. To prawdziwa gratka dla miłośników okresu dwudziestolecia międzywojennego i twórczości Brzechwy.

Warszawskie propozycje spektakli dla dzieci od lat pięciu to głównie adaptacje ulubionych bajek i wieczorynek. Powrót twórców do starszych tekstów, nie tylko Pchły Szachrajki, sprawia, że na twarzy dzieci pojawia się szeroki uśmiech, a w oczach dorosłych kręci się łezka ze wzruszenia. Jeśli jesień – to tylko w teatrze dla dzieci.

Katarzyna Lemańska, Teatralia
Internetowy Magazyn Teatralny „Teatralia” nr 33/2012
Teatr Baj w Warszawie

Tymoteusz wśród ptaków

Jan Wilkowski
reżyseria: Arkadiusz Klucznik
scenografia: Eva Farkašová
muzyka: Marcin Partyka
choreografia: Marta Bury
przygotowanie wokalne: Marcelina Paniuta-Jankowska
asystent reżysera: Elżbieta Bielińska

Obsada:
Miś Tymoteusz, Pisklę: Marek Zimakiewicz
Tata Niedźwiedź: Robert Płuszka
Lisica: Elżbieta Bieda
Pan Drozd: Piotr Michalski
Pani Drozdowa: Magdalena Dąbrowska
Pan Sikora: Kamil Król
Pani Sikora: Małgorzata Suzuki
Pan Dudek: Andrzej Bocian

Kukułka, Wróbel: Marta Gryko
Kura: Hanna Kinder-Kiss
premiera: 24 września 2011

 

Teatr Guliwer w Warszawie

Pchła Szachrajka

Jan Brzechwa
Reżyseria i adaptacja: Piotr Tomaszuk
Scenografia: Julia Skuratova
Choreografia: Władysław Janicki
Kostiumy: Julia Skuratova
Muzyka: Piotr Nazaruk
Projekcje video: Antonio Spectaculo współpraca „Laboratorium W”
Występują: Honorata Zajączkowska, Elżbieta Pejko, Tomasz Kowol, Damian Kamiński, Izabella Kurażyńska, Katarzyna Brzozowska
premiera: 19 marca 2011