Czasoprzestrzeń żonglera (Untitled_I will be there when you die)

Czasoprzestrzeń żonglera (Untitled_I will be there when you die)

Żonglowanie to nie tylko cyrkowa sztuczka wymagająca zręczności i nieprzerwanej koncentracji. Spektakl Untitled_I will be there when you die czyni z żonglowania wehikuł, który wprowadza widza w świat metafizyki. Sztukę wyreżyserowaną przez włoskiego artystę, Alessandro Sciarroniego, warszawska publiczność oglądała podczas trzynastej edycji festiwalu Ciało/Umysł.

Wyciszone, precyzyjne i chłodne formalnie przedstawienie opowiada o wytrwałości, sztuce życia i nieuchronności popełniania błędów. Kiedy po raz kolejny na ziemię upada jeden z kręgli, staje się jasne, że niepowodzenia stanowią integralną część życia, są również nieodłącznym elementem każdego procesu twórczego. O sile jednostki stanowi więc nie to, że błędy się zdarzają, ale sposób, w jaki przechodzi ona nad nimi do porządku dziennego. Sztuka życia jawi się jako ciągłe przekraczanie siebie, stawianie sobie nowych wyzwań w obliczu kolejnych porażek przyjmowanych z pokorą, z jaką przezwycięża się trudności. Żonglowanie urasta do rangi medytacji, kiedy to cały umysł skoncentrowany jest na tu i teraz, a ciało podążą za myślą.

Cyrkowa umiejętność żonglowania, która jest popisem zręczności i koncentracji, przez niektórych bywa traktowana czasem niepoważnie, ot tak, w kategoriach czystej rozrywki. Czy można wypełnić godzinę tylko żonglerką? Okazuje się, że tak, i to z pełnym powodzeniem. Co więcej – udaje się za jej pomocą wejść w głęboki dialog z widzem, nie wypowiadając przy tym ani słowa. Ważnym nośnikiem treści w przedstawieniu jest muzyka, która stanowi integralną część dzieła teatralnego. Muzyką są dźwięki wytwarzane przez przedmioty podrzucane i chwytane w ręce. To organiczne brzmienie wyznacza rytm spektaklu, za nim podąża kompozycja dźwiękowa grana na żywo przez Pablo Esberta Lilienfelda. Brzmienia i obrazy, które tworzą wirujące białe obiekty, stają się z biegiem czasu coraz bardziej złożone. Narasta dynamika, narastają siła i tempo dźwięku, narasta też poziom trudności i koncentracji wykonywania poszczególnych numerów. Trudna sztuka żonglowania staje się metaforą wytrwałości i uporu, podejmowania wyzwań. W ramach sztywnej struktury spektaklu oraz precyzyjnie zaplanowanej choreografii znajduje się również miejsce na improwizację zarówno muzyczną, jak i ruchową.

Indywidualne zmaganie się z prawem grawitacji jest tutaj od początku również sztuką zbiorową. Czterech żonglerów tworzy wspólnie widowisko, łączą ich nie tylko umiejętności i sposób uprawiania trudnej sztuki żonglowania, lecz także rytm, za którym podąża cała grupa. Każdy z performerów uważnie śledzi poczynania partnera, koordynuje tempo i współtworzy poszczególne sekwencje. Ruchome obrazy, które powstają na scenie, mają hipnotyzującą moc, wprowadzają w swoisty trans, który uruchamia podświadomość i czucie. Dlatego tak trudno przełożyć na słowa wrażenia płynące ze sztuki. Recenzja jest w tym wypadku nieporadna, gdyż nie narracja tworzy przedstawienie, a czyste odczuwanie, chwila, która wydarza się w konkretnym miejscu i czasie.

Na wyobraźnię i koncentrację działa również wizualna strona spektaklu. Minimalistyczna scenografia i kolorystyka utrzymana w tonacji szarości stanowią tło dla poruszających się rytmicznie białych obiektów. Pozwalają na wyciszenie i skupienie uwagi. Każdy detal scenograficzny został przemyślany i dopracowany. Na spotkaniu po przedstawieniu jeden z żonglerów tak opowiadał o poszukiwaniu kostiumów: – Spędziliśmy cały dzień, szukając odpowiednich strojów. Alessandro Sciarroni odrzucał wszystkie propozycje kostiumografa. Nagle pokazał zdjęcia szarej łazienki, w której widać umywalkę i biały ręcznik do rąk zawieszony na haczyku. Taki efekt wizualny chcę osiągnąć – powiedział.

Spektakl Untitled_ I will be there when you die odsłonił zupełnie inne oblicze żonglowania, zdejmując z niego reputację, co prawda trudnej i wymagającej zręczności, ale równocześnie trochę niepoważnej sztuczki cyrkowej. Uczynił z tej umiejętności metaforę wytrwałości i sztuki koncentracji. W tytule przedstawienia zawiera się upór i nieustanne dążenie do doskonałości, mierzonej liczbą przezwyciężonych porażek.

Anna Galewska, Teatralia Warszawa
Internetowy Magazyn „Teatralia” numer 112/2014

Międzynarodowy Festiwal Tańca Współczesnego Ciało/Umysł

Untitled_I will be there when you die

autor: Alessandro Sciarroni

tancerze: Lorenzo Crivellari, Edoardo Demontis, Victor Garmendia Torija, Pietro Selva Bonino

muzyka na żywo: Pablo Esbert Lilienfeld

reżyseria światła: Rocco Giansante

premiera: 17 czerwca 2013

fot. Alessandro Sala