5. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia

Na widzów czeka pełen różnorodnych barw, form i wizji teatralny kalejdoskop. Piekielne emocje konkursu polskich przedstawień (Inferno), czyściec festiwalowych prapremier i wydarzeń specjalnych (Purgatorio) oraz raj najświeższych produkcji reżyserów młodego pokolenia (Paradiso) złożą się na fascynujący obraz ostatniego sezonu teatralnego.

  • Inferno

Tegoroczne Inferno prezentuje się naprawdę gorąco. W części konkursowej, która swój kształt zawdzięcza doradczej roli krytyków-selekcjonerów (Wojciech Majcherek, Grzegorz Niziołek, Witek Mrozek, Joanna Derkaczew, Jacek Sieradzki, Łukasz Drewniak, Jacek Cieślak i Marcin Kościelniak) pojawią się najszerzej dyskutowane premiery 2012 roku.
W Programie znajdą się dwie głośne wariacje na temat sztuk Shakespeara („Opowieści afrykańskie” w reż. Krzysztofa Warlikowskiego oraz „Burza” w reż. Mai Kleczewskiej. Zobaczymy także „Dwunastu gniewnych ludzi” w reż. Radosława Rychcika, który korzysta z fabuły znanej z kinowego i telewizyjnego ekranu. Uwagę selekcjonerów zwróciły także leżąca na pograniczu formy teatralnej i filmowej „Iwona, księżniczka Burgunda” Krzysztofa Garbaczewskiego, oparta o współczesny tekst Artura Pałygi „Nieskończona historia” w reż. Piotra Cieplaka, czarna komedia kryminalna „Korzeniec” w reż. Remigiusza Brzyka oraz będąca zderzeniem baśni i paradokumentu „Królowa śniegu” Michała Borczucha. W konkursie nie mogło oczywiście zabraknąć wałbrzyskiego przedstawienia. Moniki Strzępki i Pawła Demirskiego „O Dobru” oraz budzącej kontrowersję w środowisku krytyków teatralnych „Poczekalni.0” Krystiana Lupy.

  • Purgatorio

Jak prezentuje się program Purgatorio? Ten rok upłynął w dużej mierze pod hasłem odmiany oblicza polskiej religijności. Tematy tabu stały się codziennością prasowych doniesień. Polacy zaczęli otwarciej mówić o swoim katolicyzmie. Sekularyzacja powoli ustępuje miejsca religijności słabej, ale wynikającej z wewnętrznej potrzeby, a nie tylko przynależności do tradycji” – mówi Bartosz Szydłowski, dyrektor artystyczny Festiwalu. Dlatego Boską Komedię otworzy prezentacja prapremier, które w tym roku połączone zostaną w cykl o nazwie NIEDOWIARA. „Do współpracy zaprosiłem reżyserów , którzy spróbują odnieść się do tematu z różnych perspektyw. Spróbujemy odpowiedzieć na pytanie jak mówić dzisiaj, bez posądzania o śmieszność i anachronizm, o wrażliwości religijnej” – dodaje Bartosz Szydłowski.

Do współpracy produkcyjnej zaproszony został między innymi Teatr Nowy z Łodzi („Karzeł” w reż. Wiktora Rubina). Jedna z prapremier, oparta o słynny tekst Klausa Kinskiego, powstała przy wsparciu Teatru Dramatycznego M. St. Warszawy („Jezus Chrystus. Zbawiciel” w reż. Michała Zadary). W programie pojawią się także trzy koprodukcje z Teatrem Łaźnia Nowa: „Niewierni” w reż. Piotra Ratajczaka, „Pieta” w reż. Zenona Fajfera oraz trailer spektaklu „W pewien sierpniowy wieczór” Radosława Rychcika.
W Purgatorio oprócz NIedowiary nie zabraknie licznych imprez branżowych, wykładów, Scen Dantejskich czyli spotkań twórców, teoretyków i krytyków teatru z publicznością oraz pokazów towarzyszących i specjalnych jak nagradzane i kontrowersyjne „Lubiewo” w reż Piotra Siekluckiego z Teatru Nowego w Krakowie, ciekawego i pełnego ekspresji spektaklu tanecznego Claude’a Bardouil „Nancy. Wywiad” z Noweg Teatru i najnowszej produkcji Narodowego Starego Teatru „Śmierć i zmartwychwstanie świata” w reż. Eweliny Marciniak, a także  “I będą święta” odnoszący sukcesy w całej Polsce monodram Agnieszki Przepiórskiej w reż. Piotra Ratajczaka.

  • Paradiso

W ramach Paradiso poznamy w tym roku młodych, nieodkrytych bądź jeszcze nie docenionych przez środowisko teatralne reżyserów i aktorów: Ewelinę Marciniak („Zbrodnia” ), Bartosza Frąckowiaka („Komornicka. Biografia Pozorna”), Szymona Kaczmarka („Jądro ciemności”). Pojawią się też dwa spektakle przygotowane ze studentami krakowskiej PWST przez Magdę Miklasz („Ferdydurke”) i Pawła Świątka („Healter Skelter”).

Konkursowe spektakle oceni międzynarodowe jury składające się z dyrektorów światowych festiwali teatralnych. Eva Maarika Schmitz (Stage Helsinki Theatre Festival ), Max Philip Aschenbrenner (Südpol Luzern), Dario Loperfido (FIBA Festival Internacional de Buenos Aires) oraz So Kwok Wan (Hong Kong Arts Festival) wybiorą twórców, którzy ich zdaniem okazali się najlepsi w sześciu konkursowych kategoriach. Statuetki Boskiego Komedianta przyznane zostaną za najlepsze przedstawienie (Krakowska Nagroda Teatralna Prezydenta Miasta Krakowa), oraz najlepszą: reżyserię, rolę męską, rolę kobiecą, scenografię i muzykę (Nagrody ufundowane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego).
Międzynarodowy Festiwal Boska Komedia organizowany jest przez Teatr Łaźnia Nowa oraz Krakowskie Biuro Festiwalowe. Po raz pierwszy zawładnął deskami krakowskich scen w grudniu 2008 roku. Od tego czasu stanowi jedno z najważniejszych wydarzeń w polskim kalendarzu teatralnym. Krakowską Nagrodę Teatralną za Najlepsze Przedstawienie przyznano do tej pory spektaklom: „Factory 2” (reż. Krystian Lupa, 2008), „Między nami dobrze jest” (reż. Grzegorz Jarzyna, 2009) oraz dwóm przedstawieniom w reż. Moniki Strzępki – „Był sobie Andrzej Andrzej Andrzej i Andrzej” (2010) oraz „Tęczowa trybuna 2012” (2011).

Bilety w sprzedaży na www.boskakomedia.pl

 

William Szekspir

Burza

reżyseria: Maja Kleczewska, scenariusz (sceniczny): Maja Kleczewska i Łukasz Chotkowski, muzyka: Piotr Bukowski, scenografia i kostiumy: Katarzyna Borkowska

Teatr Polski Bydgoszcz 2012, 150′

obsada: Karolina Adamczyk, Michał Czachor, Mirosław Guzowski, Piotr Stramowski (gościnnie), Michał Jarmicki, Artur Krajewski, Marta Nieradkiewicz, Małgorzata Witkowska

Maja Kleczewska przedstawia własną, mocną i jak zawsze kontrowersyjną wizję sztuki Szekspira. Burza to spektakl o ludzkich koszmarach, lękach i obsesjach. Relacje rodzinne głównych bohaterów przedstawione są jako otwarta konfrontacja przeciwnych opcji czy walka sprzecznych sił. Rodzinny mikrokosmos wypełniony jest przez niszczące emocje – zaborczą miłość, przerost ambicji, zazdrość i nienawiść. Nie brak tu ostrych słów, agresji i wzajemnego obrzucania błotem. Całkowita szczerość relacji, bolesne, ale całkowite wyjaśnienie wszelkich niedopowiedzianych spraw jest metodą, która bohaterom dramatu ma pomóc w uwolnieniu się od traum. – Reżyserka zmusza bohaterów do konfrontacji z demonami przeszłości. Moment pojednania poprzedzi tu wstrząsające rozliczenie, nie tyle ze sobą nawzajem, co z własnym ja – pisze Marta Leszczyńska z Gazety Wyborczej.
Mocną stroną spektaklu jest scenografia Katarzyny Borkowskiej. Strugi prawdziwego deszczu, burza piaskowa, szczekający pies, który obecny jest na scenie (a także wymieniony w obsadzie spektaklu) – w połączeniu ze zdecydowanym, konsekwentnym stylem reżyserskim Kleczewskiej tworzą plastyczną, sugestywną wizję, która porusza wyobraźnię widzów.

 

Opowieści afrykańskie według Szekspira

reżyseria: Krzysztof Warlikowski, adaptacja: Krzysztof Warlikowski, Piotr Gruszczyński, muzyka: Paweł Mykietyn, scenografia: Małgorzata Szczęśniak

Nowy Teatr 2011, 420′, 2 antr.

obsada:
Stanisława Celińska, Ewa Dałkowska, Adam Ferency, Małgorzata Hajewska-Krzysztofik, Wojciech Kalarus, Marek Kalita, Zygmunt Malanowicz, Maja Ostaszewska, Piotr Polak, Jacek Poniedziałek, Magdalena Popławska

Opowieści… to kolaż, którego główny trzon stanowią trzy dramaty Szekspira: Otello, Kupiec Wenecki, Król Lear. Warstwę tekstową uzupełniają fragmenty prozy Johna Maxwella Coetzeego i Eldridge’a Cleavera oraz przepisane przez Wajdiego Mouawada monologi kobiet uwikłanych w słabości Leara, Shylocka i Otella.
Reżyser, który ma na swoim koncie realizację aż dziesięciu dramatów Szekspira tworzy w Opowieściach… własną, fascynującą wizję człowieka wydobytego z przestrzeni doświadczeń granicznych.
Tytułowa Afryka jest jedynie metaforą. Symbolem ciemnego, dusznego, gorącego lasu, gdzie rządzi zwierzęce barbarzyństwo i instynktowna gotowość do ataku. Król Lear, Shylock i Otello – trzech Szekspirowskich herosów zostaje odartych z bezpiecznych narracji. To zwierzęta wykluczone ze stada. Trzech wygnanych, których łączą wspólne przeżycia, uwikłanie w szeroko pojętą odmienność i słabości.
Szekspir przykładał do tych zdarzeń miarę tragiczną, tytanów dziejowych działających w okolicznościach baśniowo-mitycznych. Coetzee znający realia apartheidu opisuje swoich bohaterów wyłącznie w kategoriach egzystencji. Nie buduje strzelistych fabuł, tworzy intymne światy psychotyczne, przez które filtruje własną przetrąconą dumę, światy nie do zniesienia.

 

Królowa śniegu

tekst [na motywach „Królowej Śniegu ” H. Ch. Andersena w tłum. Bogusławy Sochańskiej]: Aśka Grochulska, Michał Borczuch, reżyseria i scenografia: Michał Borczuch, kostiumy: Dorota Nawrot, muzyka: Daniel Pigoński

Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu 2012, 110′

obsada:
Małgorzata Białek, Agnieszka Kwietniewska, Małgorzata Łakomska,Marta Ojrzyńska (gościnnie), Irena Wójcik,
Rafał Kosowski, Ewelina Żak,
Krzysztof Zarzecki (gościnnie)

Michał Borczuch stworzył nowy rodzaj baśni dla dorosłych. Prawdopodobieństwo psychologiczne zderza się ze znaną wszystkim z dzieciństwa literacką fikcją. Oryginalny tekst zostaje zestawiony z improwizacjami, w których aktorzy budują znajdujący zupełnie realny świat. Zamiast baśni oglądamy więc wariację na temat wykorzystanych przez Andersena motywów: samotności, szaleństwa, wyobraźni oraz zderzenia kultury z naturą.
Królowa Śniegu jest wyjątkowym dziełem. Jako jedyna z napisanych przez Andersena baśni posiada punkty wspólne ze światem realnym. W swojej autobiografii słynny bajkopisarz wspominał, że każda z postaci w Królowej Śniegu miała swój pierwowzór w prawdziwym życiu. Michał Borczuch w swojej scenicznej wizji na temat baśni (grywana w niezwykłej przestrzeni Krytej Ujeżdżalni Stada Książ) podąża tym samym tropem dokonując ponownego zderzenia świata baśni z rzeczywistymi sytuacjami, bohaterami i przestrzeniami. Kaja i Gerdę widzimy jako parę dorosłych ludzi. Gdzieś obok nich żyje, rozwija się i pracuje inna ludzka wspólnota. Z aktorskich improwizacjach wyłaniają się postaci badaczy-polarników zamieszkujących stację na Antarktydzie. Wszystkie przedstawione sceny łączy jeden wątek – przenikliwy i nie dający się pokonać chłód.

 

Zbigniew Białas, Tomasz Śpiewak

Korzeniec

reżyseria: Remigiusz Brzyk, scenografia: Remigiusz Brzyk, Tomasz Śpiewak, muzyka: Jacek Grudzień, kostiumy i współpraca scenograficzna: Iga Słupska (ASP), Dagmara Walkowicz (ASP), Szymon Szewczyk (ASP)

Teatr Zagłębia w Sosnowcu 2012, 180′, 1 antr

obsada:
Agnieszka Bieńkowska, Maria Bieńkowska, Ewa Kopczyńska, Agnieszka Okońska, Michał Bałaga, Aleksander Blitek, Piotr Bułka, Przemysław Kania, Krzysztof Korzeniowski, Grzegorz Kwas, Wojciech Leśniak, Tomasz Muszyński, Jarosław Tyran

KORZENIEC to czarna komedia kryminalna, której akcja toczy się na początku poprzedniego stulecia w położonym na Górnym Śląsku Sosnowcu. Z historycznych, przetworzonych fotografii, przedmiotów i artefaktów wyłania się obraz dziwnego miasta, które jest głównych bohaterem sztuki.
Jest rok 1913. Zbliża się wielka wojna, która na zawsze zmieni losy świata. Walerian Monsiorski, redaktor sosnowieckiej gazety ma jednak ważniejsze rzeczy na głowie. Od jakiegoś czasu pracuje nad sprawą tajemniczej śmierci glazurnika Alojzego Korzeńca.
Sensacyjna intryga spektaklu rozgrywa się na barwnym tle wielokulturowego Sosnowca początku ubiegłego wieku. Miasto staje się właśnie częścią rosyjskiego traktu kolejowego i aż kipi od wewnętrznych konfliktów. Wśród bohaterów znajdują się zarówno poważne, historyczne postaci życia politycznego, ja przerysowane, w pełni fikcyjne charaktery.
Przedstawienie jest adaptacją powieści Korzeniec autorstwa Zbigniewa Białasa stanowiącej pierwszy tom Kronik Sosnowieckich. Książka była jednym z ważniejszych wydarzeń literackich 2011 roku. Inspiracją do jej napisania stał się dla autora napis umieszczony na kafeleku w posadzce jednego z sosnowieckich domów (przy ulicy Żytniej 16) – „A.Korzeniec–Sosnowice”.

 

Artur Pałyga

Nieskończona historia

reżyseria: Piotr Cieplak, scenografia: Andrzej Witkowski, muzyka: Jan Duszyński

Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera 2012, 100′

obsada:
Eliza Borowska, Aleksandra Bożek, Elżbieta Kępińska, Maria Robaszkiewicz, Olga Sawicka, Karina Seweryn, Katarzyna Maria Zielińska, Mariusz Benoit, Cezary Kosiński, Andrzej Mastalerz, Michał Napiątek, Krzysztof Plewako–Szczerbiński

Spektakl jest zapisem prostych wydarzeń, które miały miejsce w życiu mieszkańców starej kamienicy, w jedno z wielu zupełnie przeciętnych popołudni. W podtytule spektaklu czytamy: Oratorium Na 30 Postaci, Chór, Orkiestrę I Sukę Azę. Artur Pałyga – autor scenariusza, używa podniosłego tonu oratorium, aby mówić o najprostszych sprawach, małych rytuałach dnia codziennego, pozornie nic nieznaczących przedmiotach, obsesjach zwykłych ludzi.
Mieszkańców kamienicy nie łączy nic poza adresem. – Nie są ani szczególnie skrzywdzeni, ani poniżeni. Wypełniają codzienną nudę drobnymi rytuałami. Pani Dworniczkowa drepce po mieszkaniu od radyjka do radyjka. Samotny mężczyzna wyrusza na wyprawy do sklepiku osiedlowego. Testuje tam swój „system odliczania produktów na półce”, chroniący go przed wpływem reklam, zamieniający każde zakupy w przygodę. Znudzona para podtrzymuje temperaturę związku porannym seksem na kuchennym blacie i kłótniami – w recenzji zatytułowanej Kamienica pod klepsydrą pisze Joanna Derkaczew.
Głosy zwykłych, znudzonych prozą życia bohaterów łączą się z dźwiękami wydawanymi przez wysłużone przedmioty codziennego użytku, tworząc niezwykłą pieśń. W niezwykły sposób akcja sztuka wynosi codzienność w rejony poetyckiej metafory.

 

Paweł Demirski

O Dobru

reżyseria: Monika Strzępka, scenografia: Michał Korchowiec, muzyka: Jan Suświłło

Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu 2012, 120′

obsada:
Małgorzata Białek, Angelika Cegielska, Agnieszka Kwietniewska, Rozalia Mierzicka, Mirosława Żak, Andrzej Kłak (gościnnie), Filip Perkowski.

Spektakl jest zapisem prostych wydarzeń, które miały miejsce w życiu mieszkańców starej kamienicy, w jedno z wielu zupełnie przeciętnych popołudni. W podtytule spektaklu czytamy: Oratorium Na 30 Postaci, Chór, Orkiestrę I Sukę Azę. Artur Pałyga – autor scenariusza, używa podniosłego tonu oratorium, aby mówić o najprostszych sprawach, małych rytuałach dnia codziennego, pozornie nic nieznaczących przedmiotach, obsesjach zwykłych ludzi.
Mieszkańców kamienicy nie łączy nic poza adresem. – Nie są ani szczególnie skrzywdzeni, ani poniżeni. Wypełniają codzienną nudę drobnymi rytuałami. Pani Dworniczkowa drepce po mieszkaniu od radyjka do radyjka. Samotny mężczyzna wyrusza na wyprawy do sklepiku osiedlowego. Testuje tam swój „system odliczania produktów na półce”, chroniący go przed wpływem reklam, zamieniający każde zakupy w przygodę. Znudzona para podtrzymuje temperaturę związku porannym seksem na kuchennym blacie i kłótniami – w recenzji zatytułowanej „Kamienica pod klepsydrą” pisze Joanna Derkaczew.
Głosy zwykłych, znudzonych prozą życia bohaterów łączą się z dźwiękami wydawanymi przez wysłużone przedmioty codziennego użytku, tworząc niezwykłą pieśń. W niezwykły sposób akcja sztuka wynosi codzienność w rejony poetyckiej metafory.

 

Witold Gombrowicz

Iwona, księżniczka Burgunda

reżyseria i scenografia: Krzysztof Garbaczewski, kostiumy: Julia Kornacka, dramaturgia i muzyka: Marcin Cecko

Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu 2012, 105′

obsada:
Kornelia Angowska, Aleksandra Cwen, Grażyna Misiorowska, Mirosław Bednarek, Adam Ciołek,
Jacek Dzisiewicz, Andrzej Jakubczyk, Waldemar Kotas, Łukasz Schmidt, Paweł Smagała

Zdaniem Krzysztofa Garbaczewskiego milczenie Iwony, które tworzy dramat Gombrowicza napisany w 1938 roku, otwiera tekst na bardzo współczesne interpretacje. – Sam staram się ten dramat przeczytać na nowo i wyrwać Iwonę z sideł gombrowiczologii – mówi reżyser. Polski widz dobrze zna przedstawianą na scenie historię. Twórcy polskiego teatru sięgali po tekst wielokrotnie (Zygmunt Hübner, Krystian Lupa, Grzegorz Jarzyna). Garbaczewski obiecuje, że tym razem widzowie zobaczą zupełnie inną Iwonę. Opolski spektakl nie będzie kolejną próbą dekonstrukcji dramatu, a raczej dużo głębszym wejściem w proces walki z milczeniem.
Narzędziem, które ma pomóc w osiągnięciu tego efektu jest kamera telewizyjna. Spektakl ma formę pośrednią pomiędzy filmem a przedstawieniem teatralnym. Nawet ustawienie scenografii zostało podporządkowane zasadom planu filmowego. Scenografia będzie dynamiczna co oznacza, że w czasie trwania spektaklu ulega pewnego rodzaju degradacji. – Kamera pozwala nam na dużo bardziej intymne wejście w świat Iwony, w świat jej milczenia i świat pozostałych bohaterów. To będzie Iwona the movie – zapowiada reżyser.

 

Reginald Rose

Dwunastu gniewnych ludzi

reżyseria: Radosław Rychcik, scenografia i kostiumy: Anna Maria Karczmarska, muzyka: Michał Lis

Teatr Nowy im. Tadeusza Łomnickiego w Poznaniu 2012, 100′

obsada: Michał Kocurek, Grzegorz Gołaszewski, Tomasz Nosiński (gościnnie),Zbigniew Grochal, Mariusz Zaniewski, Mariusz Puchalski, Tadeusz Drzewiecki, Mateusz Ławrynowicz, Wojciech Deneka, Andrzej Lajborek, Cezary Łukaszewicz, Janusz Andrzejewski, Anna Mierzwa

Dwunastu mężczyzn ma zadecydować o winie lub niewinności oskarżonego o ojcobójstwo chłopca. Choć procedura wydaje się rutynowa mężczyznom nie udaje się uniknąć lawiny nasuwających się wątpliwości i uprzedzeń.
W spektaklu nie zobaczymy sali sądowej, ani nawet samego procesu. Przysięgłych poznajemy gdy właśnie udają się na naradę. Na kilka godzin zostaną zamknięci w odosobnionym pomieszczeniu by na podstawie zebranych od obrony i oskarżenia danych wydać prawomocny wyrok. W upalny dzień w pokoju bez wentylacji muszą podjąć decyzję o tym, czy młody chłopak powinien zostać skazany na karę śmierci. Do wydania orzeczenia wymagana jest bezwzględna jednomyślność grupy. Opinia publiczna niecierpliwie czeka na werdykt w tej sprawie.
Władza ludzkiego sądzenia staje się poważnym problemem. Nikt nie chce wziąć odpowiedzialności za cudzą śmierć. Przysięgli przerzucają się argumentami. Przeciągają z jednej strony na drugą. W końcu na wierzch zamiast obiektywnych opinii wychodzą prywatne emocje postaci. Spektakl otwiera wypowiedź spikerki z offu, która wprowadza widzów w konwencję audiotele. Decyzja winny/niewinny ma zapaść za pomocą wirtualnego głosowania. „Wystarczy” tylko wcisnąć guzik…

 

Poczekalnia.0

reżyseria i scenografia: Krystian Lupa, kostiumy: Piotr Skiba

Teatr Polski we Wrocławiu 2011, 180′ 1 antr.

obsada:
Sylwia Boroń, Krzesiława Dubielówna, Anna Ilczuk, Dagmara Mrowiec, Halina Rasiakówna, Ewa Skibińska,
Marta Zięba, Marcin Czarnik,
Mirosław Haniszewski, Rafał Kronenberger, Marcin Pempuś,
Adam Szczyszczaj, Wojciech Ziemiański

Krystian Lupa: Spróbujmy dać aktorom pierwszy ruch, niech wniosą w tę przestrzeń swoje wyobrażenia, sprawy, pragnienia, zawarte w szkicu, embrionie postaci. Później może wkroczyć (dramato-) pisarz i hodować sytuacje; i tak może wędrować i rozwijać się w zmieniającym się gruncie powstająca materia…
Krystian Lupa, najodważniejszy polski reżyser, Dorota Masłowska – enfant terrible polskiej literatury i wielokrotnie nagradzany zespół Teatru Polskiego we Wrocławiu stworzyli to przedstawienie na Europejski Kongres Kultury. Nocny pociąg nagle zatrzymuje się na stacji. Grupa ludzi na skutek błędnej informacji wysiada, pociąg odjeżdża. Znaleźli się nagle w nowej, obcej przestrzeni. Brudna, nieczynna poczekalnia, barłóg w kącie. Nie da się spać, zresztą i tak nie warto, a nuż nadjedzie inny pociąg. Obserwujemy znudzone małżeństwo, zagubioną staruszkę, dziennikarka-alkoholiczka, młody buntownik, studenci szkoły teatralnej wracający z Auschwitz. Pejzaż zamykają dwaj stali bywalcy dworca, domorośli grafficiarze. Ta specyficzna mikrospołeczność, ludzkie uniwersum, poddawane jest próbom. Komentujący i podjudzający przyjezdnych grafficiarze wykorzystują przypadkowych gości dworca do swoich eksperymentów.

 

Tomasz Jękot

Healter Skelter

reżyseria: Paweł Świątek, scenografia / kostiumy: Karolina Mazur,

Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego w Krakowie 2012, 100′

obsada:
Małgorzata Gorol, Martyna Krzysztofik, Kamila Kuboth, Bartosz Gelner, Marek Hucz, Jan Jurkowski, Sylwester Piechura, Wojciech Sikora, Łukasz Stawarczyk, Mateusz Trembaczowski

Twórcy spektaklu – studenci krakowskiej PWST – nazywają go czarna komedią z momentami metafizycznymi. I rzeczywiście – inspiracje do których się przyznają rozpostarte są niezwykle szeroko – od lekkich motywów ze współczesnej popkultury po baumanowską koncepcję ponowoczesności.
Helter Skelter to tytuł znanej wszystkim piosenki zespołu The Beatles. Dzieło Paula McCartneya było manifestacją muzyki ostrej, głośnej i „brudnej” – operującej krzykiem i mocną perkusją. Zdarzenie, które McCartney potraktował trochę jak eksperyment, trochę jak akcję promocyjną, zapowiedziało nadejście epoki mocnych rockowych i metalowych zespołów.
Helter Skelter to także jedna z atrakcji dostępnych w wesołym miasteczku – wieża ze zjeżdżalną na zewnętrznej ścianie, która ze względu na stan totalnego pomieszania zmysłów, który wywołuje szybki zjazd po jej zakręconym torze, bywa także nazywana Tornadem.
W końcu Helter Skelter to także slogan wykorzystany przez seryjnego mordercę Charlesa Mansona oznaczający wielką wojnę rasową, którą zapoczątkować miało morderstwo w domu Polańskiego.
Komentarzem do spektaklu jest także fragment listu, który twórcy napisali do prof. Baumana: „System, który nas otacza tworzy tylko iluzję możliwości: kontaktu międzyludzkiego, sukcesu, rozwoju. Za tą fasadą nie stoi żadna gwarancja powodzenia […]. Zaczynamy istnieć jako awatary, które posiadają odpowiednią liczbę cech i atrybutów, podczas gdy zapominamy zupełnie o wymiarze duchowym i wewnętrznym.”

 

Komornicka. Biografia pozorna

reżyseria: Bartek Frąckowiak, dramaturgia: Weronika Szczawińska, scenografia i kostiumy: Anna Maria Karczmarska, muzyka: Krzysztof Kaliski

HOBO Art Foundation Warszawa / Scena Prapremier InVitro w Lublinie / Teatr Polski Bydgoszcz 2012, 90′

obsada:
Anita Sokołowska

Spektakl „Komornicka. Biografia pozorna” jest teatralnym śledztwem dotyczącym postaci modernistycznej pisarki Marii Komornickiej. Poetka nazywana bywa polskim Oscarem Wildem. W 1907 roku publicznie spaliła wszystkie swoje suknie i nakazała nazywać ją mężczyzną. Od tej pory żyła i tworzyła jako Piotr Włast.
Transgenderowosć Marii Komornickiej była czymś więcej niż skandalem obyczajowym, czy kontrowersją. Nazywana wariatką i odmieńcem wykształcona na Uniwersytecie w Cambridge poetka, tłumaczka i krytyk literacki spędziła ponad połowę życia w szpitalach psychiatrycznych i zakładach leczenia nerwic.
Niezwykła, jak na ówczesne czasy metamorfoza Komornickiej skierowała społeczną uwagę na sprawy świadomości i kulturowości płci. Twórcy spektaklu przypominają biografię modernistycznej pisarki, aby raz jeszcze zbadać jej zagadkę z zupełnie innej perspektywy.
Na scenie pojawia się tylko jedna postać. W roli głównej występuje zmieniająca się jak kameleon Anita Sokołowska. – W jednej chwili jest szalona, zrozpaczona, zagubiona i cyniczna. Kreuje na scenie wiele Marii, każda z nich jest prawdziwa i inna. Potrafi skupić uwagę widza, jednym spojrzeniem łapie z nim kontakt i totalnie panuje nad publicznością. Balansuje na granicy aktorstwa i performance’u – w recenzji zatytułowanej Komornicka to dziś święta feministek pisała Joanna Lach.

 

Michał Buszewicz

Zbrodnia

reżyseria: Ewelina Marciniak, scenografia: Marta Stoces, muzyka: Marcin Nenko

Teatr Polski w Bielsku-Białej 2012, 70′

obsada:
Jaśmina Polak, Marta Gzowska Sawicka, Jadwiga Grygierczyk,
Tomasz Drabek, Rafał Sawicki,
Marcin Nenko

Spektakl ZBRODNIA to detektywistyczny kryminał inspirowany opowiadaniem Gombrowicza Zbrodnia z premedytacją. W centrum scenicznej akcji znajduje się finansowa malwersacja, która nabiera nieoczekiwanego charakteru. W sprawę zamieszanych jest kilku członków jednej rodziny. Co więcej okazuje się, że główny podejrzany stał się ofiarą morderstwa. Kryminalna zagadka staje się coraz bardziej interesująca dla miejscowego, żądnego awansu detektywa.

Kto zabił? Zabić denata mógł każdy, łącznie z samym denatem: zmarły został uduszony, a uduszenie to ma charakter sercowy (Gombrowicz). Nie o to jednak chodzi, czy i kto zabił Henryka K., ale o to, dlaczego mógł go zabić każdy członek rodziny. W zaciszu ogniska domowego czai się niebezpieczna i toksyczna substancja – Pisze w swojej recenzji zatytułowanej Rodzina Bundych z Twin Peaks Anna Herbut.
Reżyserką spektaklu jest Ewelina Marciniak – studentka krakowskiej PWST, tegoroczna zdobywczyni Grand Prix Ogólnopolskiego Przeglądu Monodramu Współczesnego, głównej nagrody II Koszalińskich Konfrontacji Młodych a także nagrody Talenty Trójki (przyznawanej przez Polskie Radio) w kategorii Teatr. Przygotowane przez nią przedstawienie pt. Wynajem okazało się odkryciem warsztatów Mythos21. Mimo młodego wieku reżyserki, Jej spektakle grane były są na deskach wielu polskich scen teatralnych – m.in. w Narodowym Teatrze Starym, Teatrze Polskim w Bielsku-Białej oraz Teatrze im. Szaniawskiego w Wałbrzychu.

 

Jądro ciemności

tłumaczenie: Jędrzej Polak, reżyseria: Szymon Kaczmarek, adaptacja, dramaturgia i opracowanie muzyczne: Żelisław Żelisławski, scenografia: Kaja Migdałek

Teatr im. Stefana Żeromskiego Kielce 2012, 80′

obsada:
Andrzej Plata, Edward Janaszek,
Maciej Pesta, Anna Małachowska

Joseph Conrad opisał w „Jądrze ciemności” swoje spotkanie z kolonialną Afryką. W scenicznej, autorskiej adaptacji sztuki, reżyser próbuje odczarować znany wszystkim obraz tego rejonu świata. Jego zdaniem od wieków służy on Europejczykom, do zaspokajania własnych potrzeb – od poznawania, zdobywania, bogacenia się, odkrywania siebie, po poddawanie się najniższym instynktom: władzy, dominacji i przemocy.
Młody reżyser nawiązuje do współczesnej sytuacji politycznej kontynentu afrykańskiego, konfliktów społecznych i religijnych będących źródłem dramatycznego położenia jego mieszkańców. – Bohaterem jest turysta z Europy udający się na egzotyczne wakacje. To wokół jego losów osnuta jest cała opowieść – pisze recenzent Marcin Żelazny.
Szymon Kaczmarek jest absolwentem Wydziału Reżyserii Dramatu PWST w Krakowie. Zrealizował dotychczas osiem spektakli teatralnych, m.in. Poskromienie złośnicy Szekspira i Kordiana Słowackiego. Monodram Adama Nawojczyka My dzieci sieci (blogi.pl), wyreżyserowany przez Kaczmarka w Starym Teatrze w Krakowie, zdobył główną nagrodę na pierwszym Międzynarodowym Festiwalu Blogów w austriackim Grazu.

 

Witold Gombrowicz

Ferdydurke

reżyseria i muzyka: Magdalena Miklasz, adaptacja tekstu: Maciej Podstawny, scenografia i kostiumy: Michalina Kostecka, opracowanie muzyczne: Maja Łukowska, Ryszard Starosta

Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego w Krakowie 2012, 135′

Anna Kaszuba, Izabela Warykiewicz, Maja Luxemburg-Łukowska, Łukasz Wójcik, Murycy Popiel, Antoni Paradowski, Maciej Raniszewski, Ryszard Starosta, Hiroaki Murakami

Ferdydurke wg Magdaleny Miklasz to seria pojedynków. Kolejne sceny to starcia ze zbiorowością. Walka z uwikłaniem w sieć powiązań i spojrzeń. Walka o autentyczny, wyraźny i śmiały głos. Prawdziwy kształt własnego „ja”.
Jak pisze Paweł Głowacki zarówno zapętlenie wątków, jak i wszelkiej maści szczegółów scenografii jest tu „mordercze”. Bety scenograficzne: pianino, elektryczne organy, tapczan gierkowski, gitara na prąd, głośniki, kable, mikrofon, telefon komórkowy, rura, lampka nocna, stoliki o blatach z pleksi, afrykański bęben. Nade wszystko zaś mamy gordyjskie zapętlenie scenariusza. Pomimo tego zapętlenia twórcy starają się starannie odwzorować narracyjny styl Gombrowicza, który w Ferdydurke w ironiczny sposób scharakteryzował kompromitujące wady polskiego społeczeństwa.
Spektakl dyplomowy studentów IV roku Wydziału Aktorskiego według pomysłu i w reżyserii Miklasz został zrealizowany w ramach nagrody Ars Quaerendi. – Inscenizując Ferdydurke rezygnujemy z anegdoty. Podejmujemy próbę przełożenia strategii narracyjnej pisarza na rzeczywistość sceny. W pracy z aktorami – oznacza to przede wszystkim czujne rozpoznanie tego, co nieautentyczne, co łatwe, co odruchowe – za Jerzym Jarzębskim, piszą w programie spektaklu jego twórcy.
Magdalena Miklasz reżyserowała wcześniej m.in. oparty na opowiadaniu Franza Kafki spektakl Przemiana w krakowskim Narodowym Teatrze Starym. Otrzymała za niego główną nagrodę przeglądu Pierwszy Kontakt 2011 w Toruniu.

 

Nis-Momme Stockmann

Śmierć i zmartwych-wstanie świata

reżyseria: Ewelina Marciniak, adaptacja i dramaturgia: Michał Buszewicz, scenografia: Michał Korchowiec, muzyka: Kuba Wandachowicz

Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej Kraków 2012, 80′

obsada:
Marta Ojrzyńska, Katarzyna Zawadzka, Ewa Kolasińska, Roman Gancarczyk, Wojciech Trela, Katarzyna Krzanowska, Julia Wyszyńska (gościnnie)

Nad tekstem „Śmierć i zmartwychwstanie świata” młoda reżyserka Ewelina Marciniak pracuje już od kilku lat. Pierwsza, warsztatowa wersja tego spektaklu, oparta na fragmentach powstającego jeszcze tekstu, zaprezentowana została w roku 2010 na scenie Muzeum Narodowego Teatru Starego, jako efekt warsztatów Mythos21.

 

Michał Witkowski

Lubiewo

reżyseria: Piotr Sieklucki, scenografia: Łukasz Błażejewski, produkcja: Marek Kutnik

Teatr Nowy w Krakowie 2012, 90′

obsada:
Paweł Sanakiewicz, Janusz Marchwiński, Mikołaj Mikołajczyk, Teofil Pietroń, Krystyna Czubówna (głos)

LUBIEWO to jedna z najgłośniejszych powieści ostatnich lat. Spektakl Teatru Nowego z Krakowa, którego prapremiera miała miejsce w 2011 roku, także okazał się dużym sukcesem. O inscenizacji sztuki Witkowskiego głośno było nie tylko w Krakowie. Przedstawienie zaprezentowano na większości ważnych festiwali teatralnych w kraju.
Historia Patrycji i Lukrecji – dwóch starszych homoseksualnych mężczyzn to niezwykle gorzka, smutna i ironiczna opowieść o starzejącym się związku. Poznajemy ją dzięki relacji dziennikarza, który z nostalgicznych wspomnień nocnych podrywów, barwnych historii o seksie w klubach, toaletach i w parkach, próbuje odtworzyć dziwną atmosferę Polski z czasów PRL. Patrycja i Lukrecja prześcigają się w opisach tajemniczych gejowskich miejsc Wrocławia lat 70. i 80. Pozostają zamknięci w starym gomułkowskim bloku, w którym nie pozostaje nic innego, jak zatopić się we wspomnieniach o dawnych czasach.
Bohaterowie nieustannie podtrzymują swoją legendę – powtarzają opowieści o AIDS, które zbierało ogromne żniwo wśród ich przyjaciół, kiedy wolna Polska otworzyła swe granice, o rosyjskich żołnierzach stacjonujących w komunistycznej Polsce, o młodości i pierwszym „pedalskim” razie.

 

Claude Bardouil

Nancy. Wywiad

reż. Claude Bardouil, scenogr. Nicolas Grospierre, Olga Mokrzycka, muz. Paweł Andryszczyk, Adam Walicki

Nowy Teatr 2012, 75′

obsada:
Magdalena Popławska, Claude Bardouil

Spektakl taneczny w reżyserii francuskiego tancerza Claude’a Bordouil’a opowiada historię Sida Viciousa – basisty kultowej grupy Sex Pistols. Muzyk zmarł w wieku 22 lat, w przeddzień procesu, w którym miał usłyszeć zarzut zabójstwa swojej narzeczonej Nancy Spungen – byłej striptizerki, która miała doprowadzić go do uzależnienia od heroiny. Przyczyną śmierci Sid’a Vicious’a było przedawkowanie narkotyków.
Akcja spektaklu rozgrywa się w drugiej połowie lat 70. Główną postacią sztuki leżącej na pograniczu teatru i tańca nie jest jednak legenda punk rocka, a właśnie Nancy – najwierniejsza groupie Sida, która przez swoją niezwykłą, brutalną śmierć, zapisała się w historii popkultury.
Zdeterminowana, pochodząca z prowincji dziewczyna z łatwością wchodzi w świat narkotyków, prostytucji i przemocy. Staje się antybohaterką, którą bez reszty wciąga wyzwolone z zasad moralnych środowisko amerykańskich gwiazd.
– Spektakl Claude’a Bardouila jest próbą ponownego przeżycia tamtych okoliczności, zmierzenia się z duchem czasów i sprawdzenia jego mocy dziś. Po Factory 2 Krystiana Lupy to kolejna próba wniknięcia w mityczną atmosferę USA lat 70. Ty razem przez życie tyleż intensywne, co krótkie, bo trwające zaledwie 20 lat – mówi o spektaklu związany z Nowym Teatrem dramaturg, Piotr Gruszczyński.
W spektaklu pada zaledwie kilka słów. Historia kochanków budowana jest głównie za pomocą ruchu. Wiele scen opiera się na improwizacji. Przedstawienie jest więc formą pośrednią pomiędzy teatrem, tańcem i performancem.

 

PROGRAM

8 grudnia 2012 — sobota

16:00 — HEALTER SKELTER
reż. Paweł Świątek / Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego w Krakowie /
100‘ / TU GRAMY: Teatr PWST, Scena im. St. Wyspiańskiego, ul. Straszewskiego 22

18:00 — BURZA
reż. Maja Kleczewska / Teatr Polski Bydgoszcz / 150‘ / TU GRAMY: Teatr Łaźnia Nowa — Duża Scena, Os. Szkolne 25

19:00 — KOMORNICKA. BIOGRAFIA POZORNA
reż. Bartek Frąckowiak / HOBO Art Foundation Warszawa, Scena Prapremier InVitro w Lublinie /
90‘ / TU GRAMY: Małopolski Ogród Sztuki, ul. Rajska 12

21:00 — LUBIEWO
reż. Piotr Sieklucki / Teatr Nowy / 90‘ / TU GRAMY: Teatr Nowy, ul. Gazowa 21


9 grudnia 2012 — niedziela

16:00 — OPOWIEŚCI AFRYKAŃSKIE WEDŁUG SZEKSPIRA
reż. Krzysztof Warlikowski / Nowy Teatr / 420‘ / TU GRAMY: TVP Kraków, Studio S-3 w Łęgu, ul. Nowohucka 44

20:00 — HEALTER SKELTER
reż. Paweł Świątek / Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego w Krakowie /
100‘ / TU GRAMY: Teatr PWST, Scena im. St. Wyspiańskiego, ul. Straszewskiego 22


10 grudnia 2012 — poniedziałek

16:00 — OPOWIEŚCI AFRYKAŃSKIE WEDŁUG SZEKSPIRA
reż. Krzysztof Warlikowski / Nowy Teatr / 420‘ / TU GRAMY: TVP Kraków, Studio S-3 w Łęgu, ul. Nowohucka 44

17:00 — KRÓLOWA ŚNIEGU
reż. Michal Borczuch / Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu / 120‘ /
TU GRAMY: Teatr Łaźnia Nowa — Duża Scena, Os. Szkolne 25

20:00 — KORZENIEC
reż. Remigiusz Brzyk / Teatr Zagłębia w Sosnowcu / 180‘ / TU GRAMY: Narodowy Stary Teatr — Scena Kameralna, ul. Starowiślna 21


11 grudnia 2012 — wtorek

16:30 — JĄDRO CIEMNOŚCI
reż. Szymon Kaczmarek / Teatr im. S. Żeromskiego w Kielcach / 80‘ / TU GRAMY: Klub Fabryka, ul. Zabłocie 23

18:00 — NIESKOŃCZONA HISTORIA
reż. Piotr Cieplak / Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera / 100‘ / TU GRAMY: Narodowy Stary Teatr — Duża Scena, ul. Jagiellońska 1

18:15 — ŚMIERĆ I ZMARTWYCHWSTANIE ŚWIATA
reż. Ewelina Marciniak / Narodowy Stary Teatr / 80‘ / TU GRAMY: Narodowy Stary Teatr — Nowa Scena, ul. Jagiellońska 1

20:15 — O DOBRU
reż. Monika Strzępka / Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu / 120‘ / TU GRAMY: Teatr Łaźnia Nowa — Mała Scena, Os. Szkolne 25


12 grudnia 2012 — środa

16:30 — ZBRODNIA
reż. Ewelina Marciniak / Teatr Polski w Bielsku-Białej / 70‘ / TU GRAMY: Klub Fabryka, ul. Zabłocie 23

18:00 — IWONA, KSIĘŻNICZKA BURGUNDA
reż. Krzysztof Garbaczewski / Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu / 105‘ / TU GRAMY: Narodowy Stary Teatr — Scena Kameralna, ul. Starowiślna 21

18:15 — ŚMIERĆ I ZMARTWYCHWSTANIE ŚWIATA
reż. Ewelina Marciniak / Narodowy Stary Teatr / 80‘ / TU GRAMY: Narodowy Stary Teatr — Nowa Scena, ul. Jagiellońska 1

18:15 — NANCY. WYWIAD
reż. Claude Bardouil / Nowy Teatr / 60‘

20:00 — DWUNASTU GNIEWNYCH LUDZI
reż. Radosław Rychcik / Teatr Nowy im. Janusza Łomnickiego w Poznaniu / 100‘ / TU GRAMY: Narodowy Stary Teatr — Duża Scena, ul. Jagiellońska 1

20:15 — O DOBRU
reż. Monika Strzępka / Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu / 120′ / TU GRAMY: Teatr Łaźnia Nowa — Mała Scena, Os. Szkolne 25


13 grudnia 2012 — czwartek

16:30 — NANCY. WYWIAD
reż. Claude Bardouil / Nowy Teatr / 60‘

18:00 — POCZEKALNIA.0
reż. Krystian Lupa / Teatr Polski we Wrocławiu / 180‘ / TU GRAMY: Teatr Łaźnia Nowa — Duża Scena, Os. Szkolne 25

19:00 — FERDYDURKE
reż. Magdalena Miklasz / Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego w Krakowie / 135‘ / TU GRAMY: Teatr PWST, Scena im. St. Wyspiańskiego, ul. Straszewskiego 22

19:00 — IWONA, KSIĘŻNICZKA BURGUNDA
reż. Krzysztof Garbaczewski / Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu / 105‘ / TU GRAMY: Narodowy Stary Teatr — Scena Kameralna, ul. Starowiślna 21


Kalendarz Niedowiary zostanie ogłoszony 7 listopada.

Centrum Festiwalowe:
Bunkier Sztuki
pl. Szczepański 3a

www.divinecomedy.pl

kontakt INDUSTRY: guests.divinecomedy@gmail.com
kontakt MEDIA: bhejak@boskakomedia.pl