Wyrazicielka niewyrażalnego
Od 28 do 30 czerwca w ramach "Świat miejscem prawdy" Wrocław gościł spektakl Piny Bausch pod tytułem "Nefés" ("Oddech"). Na festiwal miała przyjechać również autorka, lecz na kilka dni przed spektaklem dowiedziała się, że jest chora na raka. Po pięciu dniach zmarła. Mała być to trzecia wizyta artystki w Polsce. Tancerze nie odwołali ostatniego spektaklu we Wrocławiu, lecz poświęcili go jej pamięci.
Pina Bausch urodziła się w 1940 roku w Solingen w Niemczech. Była choreografem, reżyserem, tancerką i największą reformatorką tańca współczesnego. Całym jej życiem był taniec. Jego naukę rozpoczęła w wieku piętnastu lat, studiowała w szkole baletowej Kurta Joossa w Niemczech oraz w Julliard School w Nowym Jorku, gdzie była uczennicą Paula Taylora i Antony'ego Tudora. Występowała w New American Ballet i Metropolitan Opera Ballet. Wraz z zespołem Folkwang Ballett w 1968 roku stworzyła "Fragment", swoją pierwszą choreografię. W 1972 została dyrektorem artystycznym Wuppertal Opera Ballet, który później przybrał nazwę "Tanztheater Wuppertal Pina Bausch". Od 1973 roku stworzyła 42 autorskie przedstawienia. W Polsce zaprezentowała w 1987 "Café Müller" oraz "Święto wiosny" na Festiwalu Teatru Otwartego we Wrocławiu, a w 1998 "Goździki" na Międzynarodowych Spotkaniach Sztuki Akcji Rozdroże w Warszawie.
Pina Bausch
Jej teatr był przepełniony emocjami, pełen życiowej mądrości i przede wszystkim prawdy. Podejmowała najważniejsze, a zarazem najtrudniejsze tematy. W centrum jej zainteresowania była natura ludzka. Z wielkim wyczuciem przedstawiała uczucia, relacje między kobietą a mężczyzną oraz walkę człowieka ze światem i samym sobą. Swoją sztuką inspirowała wielu ludzi. Pedro Almodóvar w filmie "Porozmawiaj z nią" użył fragmentu jej spektaklu. Nie była tylko reżyserką, dopóki mogła sama występowała w swoich dziełach. Jej taniec przepełniony był ekspresją oraz niespotykanym wyczuciem, pełen emocji i pasji. Nic nie upiększała na siłę. Przedstawiała wszystko takie, jakie jest. Być może dlatego jej teatr był tak bliski realności. Bez skrępowania eksponowała szpetną naturę ludzkiego ciała. Stworzyła nowy dla teatru tańca język wyrazu, wykraczający szeroko poza jego wcześniejsze granice. Tancerze Piny Bausch to nie tylko aktorzy, na scenie są głównie ludźmi przeżywającymi prawdziwe emocje. Jednymi z ważniejszych elementów choreografii artystki są dysharmonia i powtórzenia.
Istotę teatru Piny Bausch najlepiej określają jej własne słowa "Mniej w teatrze interesuje mnie to, jak ludzie się poruszają, a bardziej to, co ich porusza". Swoim tańcem wyrażała to, czego nie da wyrazić się słowami. Jak nikt potrafiła mówić swoją sztuką o życiu.
Marta Goławska
Teatralia Kraków
10 lipca 2009
Pożegnanie Piny Bausch
Bibliografia:
Kinga Chabros, Teatr postdramatyczny a balet Piny Bausch, http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,5231