Ziemia obiecana
Jeszcze tylko chwila, kilka osób w kolejce, jeden stempelek i spełni się sen o raju. Droga znikąd do miejsca, w którym są teraz, okazała się długa i pełna przeszkód. Wkraczając w mityczną krainę szczęścia, mieli nadzieję, że rozpoczną nowe, lepsze życie. O konfrontacji utopijnej wizji imigrantów z rzeczywistością Ameryki opowiada nowojorski teatr Stages on the sound.
"Crossings"
fot. R. Choinere
Scenariusz spektaklu "Crossings" ("Przekroczyć granicę") spisany został przez Amy Sabin Barrow i Shannona Michaela Wamsera na podstawie wywiadów z imigrantami przybyłymi do Nowego Jorku. To poruszające historie ludzi, którzy uciekają od poniżenia i braku godności. Paradoksalnie, często jest to ucieczka z deszczu pod rynnę, bo jako "obcy" nieraz spotykają się z traktowaniem ich jak gorszych. Wysłuchano setek dramatycznych historii, przesłuchano 450 osób, które chciały wcielić się niejako same w siebie. Wybrano 8 aktorów - imigrantów, którzy opowiedzieli o sobie i innych im podobnych ludziach. Niestety, w Poznaniu nie mogliśmy zobaczyć pełnego składu zespołu. Peruwianka Julissa Roman nie przybyła do Polski, ale jej historię mogliśmy poznać dzięki nagranemu wcześniej filmowi. Powodem jej nieobecności były problemy z wizą - istniało zagrożenie, że po opuszczeniu granic USA mogłaby już nie mieć możliwości, by tam powrócić.
A kraj ten, choć na kolejnych przybyszów patrzy podejrzliwie i wrogo, nadal jest nadzieją na lepsze życie. Aby móc je wieść w Ameryce, trzeba jednak wykazać się nie lada determinacją, o czym przekonują bohaterowie. Podróż w nieludzkich warunkach, niemożność znalezienia godziwie płatnej pracy, dyskryminacja przez śmieszny akcent i dziwnie brzmiące nazwisko - to codzienność, którą przez muzykę, słowo i ruch oddają aktorzy. Ich gorzkie opowieści zderzone są z show "Who wants to be American", w którym wyśmiewa się stereotypową wizję emigranta jako darmozjada czy burzyciela systemu.
Aktorzy okazali się prawdziwymi profesjonalistami. Kiedy trzeba, zachowują niezbędny dystans, gdy jest to konieczne - ściśle zespalają się ze swoją rolą. Zawsze jednak bije od nich prawdziwość.
Zastanawia fakt, dlaczego mimo tylu przeciwności fala napływu cudzoziemców do Stanów nie ustaje. Odpowiedzią na wszelkie wątpliwości niech będą słowa, które wypowiada, jako jedyne po polsku, Tony Naumovsky: "Moja historia jest prosta. Pojechałem tam, żeby być sobą".
Agnieszka Misiewicz
Teatralia Poznań
20 kwietnia 2009
Teatr Stages on the sound w Nowym Jorku
"Crossings" ("Przekroczyć granicę")
tłumaczenie: Irena Grzegorczyk
scenariusz i reżyseria: Amy Sabin Barrow, Shannon Michael Wamser
obsada: Tony Naumovski, Aimiende Negbenebor, Yixi Villar, Mi-Sun Choi, Renzo Rios, Jennifer Blair-Bianco, Saarah Zebede
premiera: 12 listopada 2008 r.
Spektakl w ramach II Europejskich Spotkań Teatralnych "Bliscy nieznajomi" zorganizowanych przez Teatr Polski w Poznaniu.