Świąteczny rozejm
Walczący życiowi partnerzy, pozorni wrogowie, czyli po prostu... małżeństwo. Na co dzień skłóceni i obojętni wobec siebie, chociaż jedną chwilę w roku pragną spędzić w harmonii - wigilijną kolację.
W jednym z wielu miasteczek, jedno z wielu małżeństw przechodzi kryzys. Nawet w okresie Świąt Bożego Narodzenia Barbara i Michał nie potrafią powstrzymać się od kłótni. I chociaż oboje spragnieni są akceptacji i bliskości, nie chcą dostrzec partnera i wzajemnych potrzeb. Barbara zajmuje się domem i dzieckiem, Michał - pracą. Rozmawiają o tym, jak bardzo czują się nieszczęśliwi, samotni... Rozmawiają, ale oczywiście nie ze sobą. Barbara zwierza się przyjaciółce, Michał - kolegom z pracy. Małżeństwo chce być razem, jednocześnie jednak awanturuje się i rujnuje swoim zachowaniem wzajemne relacje. Czy w święta dojdzie między nimi do porozumienia? Przyjaciele bohaterów, szczególnie teściowie Michała, starają się, jak mogą, wspomóc miotającą się w ciemności parę. Oferują rozmowy, pouczenia, dobre rady. Ich poczynania nie wpływają jednak znacząco na zmianę sytuacji rodzinnej, do tego przyczynia się natomiast córeczka pary, sześcioletnia Marysia. Przerywa swoim zniknięciem rodzinne niesnaski, woląc oglądanie choinki w centrum miasteczka od kolejnej kłótni rodziców.
"Wigilijna opowieść"
Poszukiwania zaginionej dziewczynki to czas życiowych porad i wskazówek teściów, czas zrozumienia wzajemnych małżeńskich relacji, uświadomienia sobie wartości rodziny. Ostateczna zgoda małżonków to jednak nie tylko szczęśliwe odnalezienie dziecka, które, nota bene, samo wraca do domu. To także obietnica poprawy wyrażona w liście Michała do żony, pocałunek na zgodę, danie sobie szansy. Chociażby na okres świąt...
Sztuka rozgrywa się w domu dziadków, w mieszkaniu małżeństwa, na ulicach miasta, a także w więzieniu, do którego trafia Michał, zgłaszając zaginięcie Marysi. Atakując policjanta za opieszałość w rozpoczęciu poszukiwań dziecka, przedłuża swoją wizytę na posterunku i ląduje w celi wraz z pijanym Mikołajem. Nie dowiadujemy się, czy to za sprawą planowanego wyłamania krat czy też dzięki świątecznej amnestii, niemniej jednak bohater wraca do domu i spędza wigilijny wieczór z bliskimi. Godzi się z żoną, pozostawiając za sobą kłótnie i dawne nieporozumienia.
W owym rodzinnym dramacie rolę nieszczęśliwej i niedocenianej żony gra Katarzyna Herman. Barbara to według męża osoba drażliwa, wysuwająca wieczne pretensje i w dodatku niepotrafiąca gotować. W rzeczywistości zaś - kobieta samotna w swoim małżeństwie, co też aktorka ze smutkiem na twarzy realistycznie odzwierciedla w sztuce. Michał, czyli Andrzej Chyra, nie spełnia oczekiwań Barbary jako kochający mąż i przyjaciel. Wszczyna domowe kłótnie, zdarza się również, że bije i wyzywa partnerkę. Jest to postać również nieszczęśliwa, odrzuca jednak desperację i gniew, stwarzając fundament dla zgody.
"Wigilijna opowieść"
W całej sztuce najbardziej aktywnym bohaterem wydaje się, mimo wszystko, dziadek. Tomasz Zaliwski przekonująco odegrał rolę troskliwego ojca, teścia i dziadka, choć jego bohater nie jest pozbawiony cech natrętnego moralizatora, który dzięki swoim radom i "złotym myślom" wysuwa się na pierwszy plan sztuki. Komentuje, poucza, wyjaśnia najprostsze kwestie, nie pozostawiając miejsca na jakiekolwiek niedopowiedzenia i samodzielne wnioski ani dla bohaterów dramatu, ani dla widza. On też wygłasza na koniec jasne przesłanie, które mogłoby stać się mottem "Wigilijnej opowieści": "mąż powinien dbać o żonę, a żona o męża. Dzieci powinny kochać rodziców, a rodzice - dzieci". Piękne, choć trochę banalne słowa, których treść "wisi w powietrzu" niemal od początku spektaklu.
W ramach Teatru Telewizji, przedświąteczną porą, otrzymaliśmy opowieść prostą, ale z ważnym i pozytywnym przesłaniem - trzeba kochać rodzinę. I chociaż tej sztuce zdecydowanie przysłużyłoby się pozostawienie miejsca na swobodną interpretację oraz zmniejszenie dawki moralistyki i oczywistości, to dramat Adama Drabika przynosi bez wątpienia nutkę świątecznego optymizmu.
Anna Dobrecka
Teatralia Lublin
24 grudnia 2009
Teatr Telewizji
Adam Drabik
"Wigilijna opowieść"
reżyseria: Piotr Trzaskalski
scenografia: Wojciech Żogała
muzyka: Wojciech Lemański
kostiumy: Monika Ugrewicz
zdjęcia: Andrzej Szulkowski
obsada: Andrzej Chyra, Katarzyna Herman, Tomasz Zaliwski, Stanisława Celińska, Paweł Nowisz, Joanna Kasperska, Monika Krzywkowska, Włodzimierz Musiał, Krzysztof Szczerbiński, Sabina Korpetta, Jan Prochyra, Marcin Jędrzejewski, Olga Rogulska
premiera: 2000 r.