Szpiedzy i tajemnicze damy, czyli historia "39 stopni"
Spektakl Teatru Powszechnego z Łodzi to 125 minut świetnej zabawy. Przypominam, bo w trakcie spektaklu czasu się nie liczy. Po prostu zapadamy w fotel i denerwujemy się... że antrakt trwa tak długo.
Cały spektakl jest pełen sposobów na przykucie uwagi widza tak, że aż dziwimy się, iż zgodnie z ludowymi porzekadłami nadmiar nie szkodzi. Akcja pędzi szalenie jak w hollywoodzkiej produkcji. Tempo narzucone jest przez komediowo zaprezentowany motyw wyścigu z czasem, okolicznościami (również przyrody) oraz ludźmi szeryfa bądź za nich się podającymi gangsterami. Ale zanim zacznie się pościg...
"39 stopni"
Ryszard Henney przybywa do Anglii i zastanawia się, co robić ze swoim życiem. W sukurs przychodzi mu dama poznana w teatrze. Wyjawia mu pewne szczegóły afery mogącej rozpętać wojnę. Niestety, piękna pani szpieg zbyt szybko rozstaje się z życiem (zostaje zamordowana), by w tej części spektaklu mógł się zawiązać wątek romansowy. O morderstwo zostaje oskarżony Ryszard, który nie mając większego wyboru, musi rozwikłać tajemnicę "39 stopni", by móc wskazać prawdziwych morderców.
Spektakl według filmu Alfreda Hitchcocka "39 kroków" ma w sobie nieco z aury tajemniczości, a główna bohaterka jest blondynką, który to kolor włosów upodobał sobie Hitchcock... Teatralna wersja to jednak przede wszystkim niezwykle pomysłowe wykorzystanie wszelkich klisz związanych z latami 30. XX wieku. Muzyka to standardy z tamtego okresu, notabene od lat powielane w produkcjach filmowych i teatralnych, oddające ówczesny klimat. Kostiumy Doroty Zalewskiej, choć - jak podejrzewam - skompletowane m.in. we współcześnie ubierających nas sklepach, oddają ducha elegancji tamtych czasów. Również fryzury głównych bohaterów wydają się wręcz wycięte z żurnala mód lat 30. Szczególnie Artur Zawadzki (Henney) jest ucharakteryzowany w typie epoki, jednocześnie podobny do kreacji z filmu Hitchcocka.
"39 stopni"
Aktorzy (z wyjątkiem Artura Zawadzkiego) prezentują na scenie szereg ról, wcielając się nieustannie w różne postaci. Szczególne brawa należą się fantastycznej parze, wyjątkowo zgranej i dobranej - Mirosławowi Henke i Andrzejowi Jakubasowi. Najwspanialsi może w scenie w pociągu, gdzie Henke gra jednocześnie policjanta, zawiadowcę stacji i sprzedawcę gazet, zapędzają się w swych rolach tak mocno, ze aż Zawadzki/Henney zwraca im uwagę. Swoistej metateatralności jest tu więcej, choćby w kapitalnej scenie, w której pokazuje się piąta postać, mimo że "sztuka była napisana dla czterech aktorów". Wspomniana para aktorska występuje również w damskich przebraniach, służy jako obsługa zmieniająca scenografię, także w trakcie scen.
Nieustanne zmiany i pomysłowe ogrywanie elementów scenografii ponadto dynamizują przedstawienie, a jednocześnie - w rękach aktorskich - są elementem budującym komizm. Aż trudno tu przedstawić najlepsze sceny "grającej" scenografii. Jeden z pościgów odbywał się za kotarą, z wykorzystaniem cienia, przy użyciu prostych kukiełek, na tablicy z nazwą miasteczka (w którym mieszkał zły profesor) zainstalowano kruki (miniatura w stylu gotyckim). Wymieniać można w nieskończoność.
Synergia elementów biorących udział w scenach jest zadziwiająca i mamy życzenie, aby teatralny mechanizm wciąż się rozgrzewał, nie stawał. Z dużym żalem uświadamiamy sobie, że konwencja szpiegowskiego przedstawienia nakazuje odkryć winowajców, wyjaśnić tajemnicę i zapewnić szczęście bohaterom, co też nieuchronnie się wydarza.
Inga Niedzielska
Teatralia Śląsk
29 stycznia 2010
Teatr Powszechny w Łodzi
"39 stopni"
według książki Johna Buchana i filmu Alfreda Hitchcocka
adaptacja: Patrick Barlow według oryginalnego pomysłu Simona Corble'a i Nobby'ego Dimona w porozumieniu z Edwardem Snapem reprezentującym Fiery Angel Limited
tłumaczenie: Elżbieta Woźniak
reżyseria: Jarosław Staniek i Jerzy Jan Połoński
scenografia: Marta Ewa Dąbrowska
kostiumy: Dorota Zalewska
ruch sceniczny: Jarosław Staniek
obsada: Mirosław Henke, Andrzej Jakubas, Karolina Łukaszewicz, Artur Zawadzki
premiera: 10 października 2009 r.
III Katowicki Karnawał Komedii