Og³oszonych cudów zabrak³o
"Cuda, cuda og³aszaj±, czyli Raj na ziemi". Konkretnie - Eden. Tak± w³a¶nie nazwê ma restauracja, w której umieszczona jest akcja tegorocznej "Szopki satyrycznej" Tomasza Pietrasika. Aktorzy wcielaj± siê w kelnerów, którzy na zapleczu umilaj± sobie czas wy¶miewaniem "gwiazd" politycznego i artystycznego ¶wiatka.
Zanim jednak publiczno¶æ bêdzie mia³a okazjê zobaczyæ najnowszy spektakl, musi wêdrowaæ w±skimi korytarzykami i schodkami w nieznane miejsce Teatru Arlekin. "Szopka satyryczna" to bowiem przedstawienie nietypowe, i to z wielu wzglêdów. Jest to jeden z nielicznych spektakli w teatrze lalkowym przeznaczony dla doros³ych. Wyró¿nia siê nie tylko tematyk±, ale tak¿e niekonwencjonalnym miejscem - widzowie siedz± przy stolikach, gdzie czekaj± na nich ciasteczka i kieliszki z winem. Nasuwa siê pytanie: czy to jeszcze teatr, czy jaka¶ kawiarnia artystyczna? A mo¿e restauracja Eden?
"Szopka satyryczna..."
Aktorzy maj± na sobie kostiumy anio³ów, a Pietrasik, który sam równie¿ wystêpuje, przebrany jest za ¶wiêtego Piotra. Ich piosenki pe³ne ironii, bezlitosnej, choæ dowcipnej krytyki, pozbawione s± anielskiej dobroduszno¶ci. Jest to jednak zrozumia³e, bo przecie¿ utworom akompaniuje na pianinie diablica. W rytm "szatañskiej" muzyki proste lalki, bêd±ce namalowanymi wizerunkami znanych ludzi naklejonymi na patyk, o¿ywaj± w Arlekinie ju¿ po raz dziewi±ty. Prezentuj± siê nam, wykonuj±c popularne piosenki, których tekst przerobiony zosta³, by oddaæ ostatnie fascynuj±ce zdarzenia. Pojawi³ siê wiêc oczywi¶cie agent Tomek, który jak prawdziwy macho (ze ¶piewanej przez siebie piosenki) otoczony jest piêknymi kobietami: Weronik± Marczuk i Beat± Sawick±.
Nie mog³o zabrakn±æ oczywi¶cie politycznej elity, czyli tradycyjnie: bracia Kaczyñscy kontra Donald Tusk. Na szczê¶cie wiêcej by³o ¿artów z samych postaci ni¿ sporów politycznych. Nie oszczêdzono nawet duchownego - oczywi¶cie ojca dyrektora Tadeusza Rydzyka. Nikogo nie zaskoczy³o, ¿e krytyce poddany zosta³ jego materializm. Pojawi³y siê oczywi¶cie aluzje do wydarzeñ znamiennych dla minionego roku, jak miêdzy innymi wa¿na dla nas - ³odzian afera ze zmian± dyrektora artystycznego Teatru Nowego. Niestety ¿arty, którymi operowali aktorzy do wyrafinowanych nie nale¿a³y, by³y raczej banalne i ma³o nowatorskie. Powtarzano tylko to, co jest dobrze znane i od dawna wzbudza ¶miech samo w sobie. W przedstawieniu Pietrasika po prostu wszystkie afery zosta³y skumulowane i przedstawione w formie rymowanych piosenek.
"Szopka satyryczna..."
Na scenie pojawi³y siê równie¿ postaci od dawna nie¿yj±ce - (zapo¿yczaj±c nomenklaturê Witkacego) tytani z przesz³o¶ci, dziêki którym mo¿emy porównaæ, jak bardzo zmienia siê nasz ¶wiat. Jako pierwszy pojawi³ siê Fryderyk Chopin - to przecie¿ jego rok - choæ znamienne, ¿e wy³oni³ siê zza ¶cianki z napisem toaleta. Pointê stanowi natomiast Pi³sudski. Jest ostatni± postaci±, która zamiast wzbudziæ rado¶æ, ostrzega i poucza. Dziêki niemu zmuszeni jeste¶my spojrzeæ na ca³± szopkê (i tê w teatrze, i tê w ¿yciu) krytycznie i z namys³em. Po jego s³owach rozlega siê piosenka Niemena "Dziwny jest ten ¶wiat". Bolesna prawda, w której nie ma miejsca na cuda. Niestety by³ to jedyny refleksyjny moment w ca³ym spektaklu. Za ma³o, by mog³o na d³u¿ej wyryæ siê w pamiêci.
Samo wykonanie tak¿e budzi zastrze¿enia. Nie chodzi oczywi¶cie o talent aktorski czy wokalny artystów, bo spisali siê oni prawid³owo, jak w ka¿dym swoim przedstawieniu. Mo¿na nawet powiedzieæ, ¿e zagrali dok³adnie tak, jak w innych spektaklach, a zauwa¿my, ¿e graj± zazwyczaj dla dzieci. Pomys³ na robienie "Szopki satyrycznej" jest bardzo dobry i liczê na to, ¿e Teatr Arlekin bêdzie j± kontynuowa³, jednak moja sugestia jest taka, aby robiæ to w nieco zmienionej i bardziej dopracowanej formie.
Magdalena Mirecka
Teatralia £ód¼
21 stycznia 2010
Teatr Lalek Arlekin w £odzi
Tomasz Pietrasik
"Szopka satyryczna - Cuda, cuda og³aszaj±... czyli Raj na ziemi"
re¿yseria: Tomasz Pietrasik
scenografia: Joanna Hrk
opracowanie muzyczne: Marcelina Paniuta-Jankowska
obsada: Ewa Mróz, Maria Sowiñska-Kotecka, Ma³gorzata Wolañska, Pavel Kryksunou, Tomasz Pietrasik, Maciej Piotrowski
premiera: 12 grudnia 2009 r.