Pierwszy teatralny podmuch wiosny w Olsztynie
Pierwszego marca już po raz ósmy ruszyła Studencka Trzydniówka Teatralna. Rozpoczęła się dość niefortunnie od odwołania pierwszego spektaklu "Biegun" Białostockiego Teatru Lalek, ze względu na nieszczęśliwy wypadek, jaki spotkał pracownika tamtejszego teatru. W zamian zagrano "Chłopców z placu broni" Olsztyńskiego Teatru Lalek.1
Przez cały czas trwania VIII Studenckiej Trzydniowki Teatralnej można podziwiać dwie wystawy - "Kurtyna w górę - o Sofcie obiektywnie" Studenckiej Agencji Fotograficznej "Jamnik" oraz "Colourful life" Studenckiej Artystycznej Grupy Animatorów Kultury "Fortis".
Szekspir, Kafka i tancerze ognia
Drugiego dnia VIII Studenckiej Trzydniówki Teatralnej czekało nas spotkanie z kilkoma sławami: Williamem Szekspirem i Franzem Kafką. Jako pierwszy zaprezentował się Elbląski Teatr im. A. Sewruka ze spektaklem "Dzieła wszystkie Szekspira (w nieco skróconej wersji)", w reżyserii Lesława Ostaszkiewicza, inspirowanym angielską sztuką sprzed piętnastu lat autorstwa Adama Longa, Daniela Singera i Jessa Winfielda. Zawarte w nim zostały najbardziej znane i najbardziej charakterystyczne kwestie z utworów tego brytyjskiego poety i dramaturga. W ten sposób w ciągu dwóch godzin poznajemy wszystkie dzieła, jakie kiedykolwiek wyszły spod pióra mistrza ze Stratfordu - "Romea i Julię" z upozorowanym bohaterem na postać Bogusława Lindy z "Psów", "Otella" w rytmie hip-hopowym, "Makbeta" po góralsku czy "Hamleta", w którym do udziału zaangażowana została publiczność. Bohaterów kronik Szekspirowskich przedstawiono jako piłkarzy rozgrywających mecz o koronę, natomiast na podstawie samych tytułów komedii opowiedzieli oni kilka fabuł idealnie nadających się na serial.
"Dzieła wszystkie Szekspira w nieco skróconej wersji"
Wszystkie adaptacje dzieł Szekspira odbywały się zaledwie przy udziale sporej drewnianej szafy (scenografia Zygmunta Prończyka) - aktorzy wchodzili do niej, wychodzili z niej, albo wyglądali przez jedno z wielu małych drzwiczek. Ponadto, ubrani na czarno, dysponowali przeróżnymi przedmiotami - mieczami, butelkami od wina, koroną czy perukami, oraz różnymi częściami garderoby - halką, szesnastowiecznym kołnierzem królewskim, skórzaną kurtką, które odpowiednio zakładali na siebie, wcielając się w grane postacie.
Trzyosobowa grupa aktorów elbląskiego teatru w składzie: Leszek Czerwiński, Tomasz Muszyński, Marcin Tomasik już od pierwszych minut trwania sztuki bawi widzów do tego stopnia, że co jakiś czas publiczność aż płacze ze śmiechu. Panowie skutecznie oczarowali olszyńskich teatromanów - brawom na zakończenie spektaklu nie było końca, a najpopularniejszym wyrazem słyszanym w kuluarach było "fantastyczne!". Całe szczęście, że z Olsztyna do Elbląga nie jest daleko.
W Olsztyńskim Teatrze Lalek pojawił się natomiast Śląski Teatr Lalki i Aktora Ateneum. Zaprezentował sztukę na podstawie opowiadania Franza Kafki "Jama", wyreżyserowaną przez Karela Brozka.
"Jama"
Spektakl intryguje od samego początku. Wystarczy rzut oka na scenografię autorstwa Zbigniewa Mędrali, na którą składa się niezliczona ilość porzucanych na siebie krzeseł. Ich funkcja nie ogranicza się jedynie do względnie ładnego leżenia na scenie i wzbudzaniu w widzu niepokoju - w czasie trwania sztuki aktorzy często przestawiają je, odgradzając się od siebie, wreszcie krzesła symbolizują siedzenia autobusowe czy ławkę w parku, na której przysiada mężczyzna z gazetą. Od takiej właśnie sceny rozpoczyna się katowicka "Jama". Aktorzy chodzą po scenie, siadają na krzesłach, a w tle słychać dźwięki jednoznacznie kojarzące się z ruchem ulicznym (muzykę do spektaklu stworzył Petr Litvik). Następnie rozpoczynają się dynamiczne monologi czwórki aktorów (Krystyny Nowińskiej, Marty Popławskiej, Piotra Janiszewskiego oraz Mirosława Kotowicza), którym towarzyszy dźwięk didgeridoo - aborygeńskiego instrumentu. Wszystkie wypowiedzi bohaterów budują jedną postać, nie ma rozróżnienia na płeć, posługują się formą męskoosobową, występują jako konkretnie nieokreślona osoba, jako everyman poszukujący swojej jamy, miejsca, gdzie będzie czuł się bezpiecznie.
Spektakl jest utrzymany w konwencji iście kafkowskiej - towarzyszy mu ciągły niepokój, strach, poczucie wyobcowania i niezrozumienia jednostki przez społeczeństwo.
"Jamę" należy oglądać w ogromnym skupieniu, nie dopuszczając do sytuacji, w której gubimy wątek, w przeciwnym razie spektakl momentami wydać się może rozciągniętym w czasie, bełkotliwym monologiem, który faktycznie zdawał się dłużyć olsztyńskim widzom. Jednak nie ma się co dziwić, skoro poprzedni teatr zaserwował im wręcz kabaret, przy którym śmiali się do rozpuku.
Na zakończenie drugiego dnia grupa tancerzy ognia olsztyńskiego Teatru Studenckiego Cezar, prowadzonego przez Cezarego Kurkowskiego, zaprezentowała spektakl pod tytułem "Sol me rapuit". Przez około pół godziny, na placu nieopodal Olsztyńskiego Teatru Lalek aktorzy wykonywali przeróżne akrobacje przy udziale płonących pochodni. Nie obyło się bez połykacza ognia. Oglądanie tego typu występu na żywo jest czymś niesamowitym. Oprócz uczucia niepokoju, czy czasem zaraz się coś nie zapali, na przykład sukienka tancerki, obecny jest zachwyt nad niebywałymi umiejętnościami tych młodych ludzi, ale także nad ich odwagą, w końcu to ogień, a nie papierowa dekoracja.
Joanna Jaciuł
Teatralia Olsztyn
4 marca 2010
1 O spektaklu tym pisaliśmy już na naszych łamach;
zob.: http://www.teatralia.com.pl/artykuly/czerwiec_2009/020609_tpzb.php.
Teatr im. A. Sewruka w Elblągu
Adam Long, Daniel Singer, Jess Winfield
"Dzieła wszystkie Szekspira w nieco skróconej wersji"
przekład i adaptacja: Włodzimierz Kaczkowski
reżyseria: Lesław Ostaszkiewicz
scenografia i kostiumy: Zygmunt Prończyk
muzyka: Wojciech Karpiński
obsada: Leszek Andrzej Czerwiński, Tomasz Muszyński, Marcin Tomasik
premiera: 24 października 2009 r.
Śląski Teatr Lalki i Aktora Ateneum w Katowicach
Franz Kafka
"Jama"
przekład: Jarosław Ziółkowski
adaptacja i reżyseria: Karel Brozek
scenografia: Zbigniew Mędrela
przygotowanie muzyczne: Peter Litvik
aktorzy: Krystyna Nowińska, Marta Popławska, Piotr Janiszewski, Mirosław Kotowicz
prapremiera: 3 października 2008 r.
VIII Studencka Trzydniówka Teatralna, 1-3 marca 2010 r., Olsztyński Teatr Lalek.