XXVIII Festiwal Szkół Teatralnych w Łodzi. Dzień 4
Ostatni dzień festiwalowych zmagań, ostatnie spektakle, a wśród nich: "Noc Trybad" PWST z Wrocławia i przedstawienie AT z Warszawy - "Bóg mówi słowo".
Czy przemówi? "Bóg mówi słowo" AT z Warszawy
AT w Warszawie już od wielu lat udowadnia nam, że kształtuje naprawdę świetnych aktorów. Młodzi artyści zachwycają co roku swoim doskonałym warsztatem, umiejętnością świetnego wykreowania każdej roli. Tak samo ich spektakle dyplomowe wzbudzają zachwyt, wykazując poziom co najmniej równy zawodowym teatrom. Podczas tegorocznego Festiwalu Szkół Teatralnych zadziwili więc wszystkich doborem repertuaru dość lekkiego i nastawionego raczej na aspekty ludyczne niż na wagę słowa. Mogło się tak wydawać do czasu pokazania spektaklu "Bóg mówi słowo" w reżyserii Jana Englerta.
"Bóg mówi słowo"
fot. K. Skorża
Inscenizacja ta, to próba połączenia za pomocą jednego wątku tematycznego dwóch dramatów Stanisława Wyspiańskiego - "Klątwy" oraz "Sędziów". Niestety, spektakl, który nie tworzy jednej, spójnej fabuły, ale raczej składa się z sekwencji kilkunastu scen, które na przemian poruszają wątki to z jednego, to z drugiego dramatu raczej wprowadza chaos w głowie widza, aniżeli cokolwiek porządkuje. Gdyby nie wcześniejsza znajomość tych utworów, trudno by było także domyślić się, o co tak naprawdę chodzi w opowiadanych historiach.
Może się również wydawać, że aktorzy, którzy po raz kolejny próbują pokazać swoje zdolności, zapędzili się nieco za daleko. Patetyczne słowa, które wymawiają na końcu spektaklu, ich wielkie monologi są przeprowadzane z taką egzaltacją, że raczej śmieszą, niż pobudzają do refleksji. Zresztą, można odnieść wrażenie, że reżyser wykorzystał wszystkie dostępne mu środki, aby całość okazała się niezwykle patetyczna, aż do przesady. Scenografia składa się właściwie tylko z zawieszonego nad sceną szklanego sufitu, na którym umieszczone są zapalone świece, symbolizujące zapewne siłę wyższą - Boga, o którym mowa w spektaklu.
Nie mam wątpliwości co do tego, że wszystkie te środki sprawiają, że "Bóg mówi słowo" to spektakl, który może zachwycić swoją wymową. Irytujące jest jednak nadawanie inscenizacji takiego patosu, że aż w oczy kole...
Monika Wiktorska
Nużąca noc. "Noc Trybad" PWST z Wrocławia
Najsłynniejszy szwedzki dramatopisarz - August Strindberg, jest natchnieniem twórców nie tylko poprzez swoje dzieła, ale i burzliwą biografię. Po prawie stu latach jego rodak zdobył sławę, pisząc dramat oparty właśnie na fragmencie życia Strindberga. "Noc trybad" Pera Olova Enquista opisuje rozpad pierwszego małżeństwa dramatopisarza.
"Noc trybad"
"Noc trybad" to dramat dokonujący się nie w działaniach, ale w słowach. Aktorzy, chcąc utrzymać napięcie, muszą wykazać dużym temperamentem, by nie znużyć publiczności. Studenci wrocławskiej PWST nie do końca wywiązali się ze swojego zadania. Zaprezentowali wprawdzie przyzwoity warsztat aktorski, ale zabrakło prawdziwych emocji. Spektakl Krzysztofa Kulińskiego został ograniczony do krzyków i lekceważących grymasów, pośród których zabrakło tragedii. Rozpaczliwa próba szukania porozumienia między bohaterami, przy jednoczesnym odpychaniu się nawzajem, przedstawiona została jako bezsensowna bieganina i sięganie po kolejne butelki piwa.
Dramat Enquista porusza tak częsty w literaturze motyw teatru w teatrze. Strindberg bowiem przygotowuje wystawienie swojej nowej sztuki w teatrze byłej żony. Sztuka pod tytułem "Silniejsza" grana ma być przez jego żonę i jej przyjaciółkę (kochankę). Napięcie zwiększa fakt, że ową sztukę Strindberg napisał po tym, gdy odkrył romans obu kobiet. Rozgrywa się więc "teatr" wzajemnych oskarżeń, wyrzutów, żalów. Spiętrzone maski utrudniają rozeznanie w sytuacji, kto mówi wyuczoną rolę, a kto to, co myśli.
"Noc trybad"
Ciekawym pomysłem reżyserskim była zamiana aktorów w połowie spektaklu. Rolę Karoliny i Strindberga zaczęli grać inni aktorzy, jednocześnie zaznaczając zmianę zachowań postaci. Pisarz stał się spokojniejszy, przyjemniejszy i bardziej opanowany, a przyjaciółka-lesbijka bardziej "ludzka". Jej pierwsza postać - w rudej peruce, obcisłej sukience na niezwykle szczupłym ciele i chłodny, beznamiętny sposób mówienia nadawał jej wygląd manekina, a doskonała gra Anity Balcerzak kazała zastanawiać się, czy ona w ogóle żyje.
Aktorsko dobrze wypadł Łukasz Kucharzewski, najbardziej zapadając w pamięć swoją przerysowaną, komiczną postacią. Świetnie wypadł w roli mało rozgarniętego aktora-amanta. Problem polega jednak na tym, czy aktor nie przesadził, czy jego postać nie odwróciła uwagi od prawdziwego dramatu. Humor "Nocy trybad" jest czarnym humorem - ma wprowadzać niepokój, a nie banalną wesołość. Teatr to nie zwykła rozrywka - żeby zachwycić publiczność nie trzeba przecież jej na siłę rozśmieszać.
Magdalena Mirecka
Monika Wiktorska
Magdalena Mirecka
Teatralia Łódź
27 maja 2010
Akademia Teatralna im. A. Zelwerowicza w Warszawie
"Bóg mówi słowo"
na podstawie "Klątwy" i "Sędziów" Stanisława Wyspiańskiego
reżyseria: Jan Englert
muzyka: Stanisław Radwan
scenografia i kostiumy: Kinga Nieśmiałek (ASP)
asystent reżysera: Jacek Jarzyna
opracowanie muzyczne: Mirosław Jastrzębski
obsada: Konrad Darocha, Grzegorz Daukszewicz, Aleksandra Grzelak, Marcin Januszkiewicz, Marta Juras, Paweł Krucz, Marek Kudełko, Jacek Kwiecień, Mateusz Lisiecki, Weronika Nockowska, Szymon Nowak, Natalia Rybicka, Mateusz Sacharzewski, Maria Semotiuk, Natalia Sikora, Anna Szymańczyk, Przemysław Wyszyński, Zofia Zborowska, Michał Żerucha
premiera: 30 listopada oraz 1 grudnia 2009 r.
Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. L. Solskiego w Krakowie, Wydział Zamiejscowy we Wrocławiu
Per Olov Enquist
"Noc Trybad"
przekład: Zygmunt Łanowski
reżyseria: Krzysztof Kuliński
asystent reżysera: Paweł Parczewski
scenografia: Bajka Tworek
obsada:
August Strindberg - Paweł Parczewski / Mateusz Baran
Siri von Essen - Agnieszka Przestrzelska / Agata Obłąkowska-Woubishet
Karolina Maria David - Anita Balcerzak / Jolanta Solarz
Viggo Schiwe - Łukasz Kucharzewski
premiera: 26 października 2009 r.
XXVIII Festiwal Szkół Teatralnych w Łodzi.