"If", czyli "Ifigenia w Aulidzie"
Kiedy nieskomplikowana fabuła przedstawiona zostaje w sposób jak najbardziej skomplikowany i za pomocą jak największej ilości środków wyrazu, dla jednych efekt może być chaotyczny i najzwyczajniej przekombinowany, dla innych - pełen artyzmu i nowatorstwa. Na takiej to konfliktowej płaszczyźnie odbiorczej balansuje spektakl "If" neTTheatre i Center or Performing Arts MITOS.
Tragedia Eurypidesa przedstawiona przez neTTheatre i Center or Performing Arts MITOS koncentruje się na ukazaniu emocji, bólu - wizualizuje wewnętrzną tragedię rozdartego Agamemnona mającego złożyć z córki ofiarę (niezbędną do odbycia dalszej podróży), ukazuje rozpacz matki, której dziecko ma zginąć i oszukanej, przerażonej Ifigenii, czekającej na śmierć, zamiast obiecywanego przez ojca ożenku. Zawodzenia, jęki, miotanie się i szarpanina, taniec w transie, pełne ekspresji gesty i dialogi przenikają sztukę, wypełniając ją niespokojną, momentami nieco szaleńczą atmosferą, do której tylko chwilami wkradają się spokojniejsze tony. "If" jest grą bólem i grą emocjami, oddawanymi na scenie bardzo wyraziście.
"If"
próba spektaklu
fot. M. Jadczak
Warstwę dźwiękową "If" budują wszelakie brzmienia - pojawia się trąbka, gitara, wspomniane jęki, dziwne odgłosy wydawane przez aktorów, zniekształcona wymowa, śpiewanie, występuje nawet wrzask wersu "come on baby, light my fire" The Doors. Sztuka Eurypidesa nie została więc - rzecz jasna - przedstawiona w klasycznym stylu. Jednak nawiązania do greckiej tragedii oczywiście występują, o czym świadczą chociażby partie chóru, zapowiadane przez napis "stasimon", wyświetlany na tle sceny. Owe tło staje się również miejscem uzupełniających fabułę projekcji filmowych. W spektaklu pojawia się czarno-biały film, przedstawiający obrazek z życia kobiety, mężczyzny i dziecka, innym razem - ciemne, niespokojne fale morza, widzianego z nocnej perspektywy i nawiązującego do zatrzymanej na morzu floty Agamemnona.
Aktorzy - polscy i greccy - dbają o wielogłosową, dwujęzyczną materię słowną sztuki. Utwory, opowiadane przez bohaterów historie oraz prowadzone przez nich dialogi, występują na zmianę w języku polskim i greckim. Partie polskie poprzedzają greckie lub na odwrót, czasami też występują jednocześnie, pokrywając się ze sobą. Zdarza się również, że tekst jest wyświetlany na tle sceny.
"If"
plakat do spektaklu
Daną postać potrafi grać paru aktorów, nie zawsze też postać kobiecą gra kobieta, męską - mężczyzna. Aktorzy wymieniają się, wchodzą w różne role, wprowadzając nieco dezorientacji. Poruszają się też po różnych płaszczyznach wyrażania - dany bohater może być w miarę realistyczny, za chwilę zaś celowo sztuczny i przerysowany. Może tańczyć, wić się, rozkładać na kanapie, przytulać do kogoś. Może to robić na pierwszym planie, częściej - na drugim, towarzysząc głównej, rozgrywającej się scenie. Może mówić przez mikrofon zwieszony z sufitu czy szeptać w kącie. Może wraz z innymi towarzyszyć śpiewem dziewczynce, która tańczy na scenie przebrana w strój małego niedźwiadka. W "If" każdy motyw i każdy moment spektaklu twórcy starają się oddać w inny, niecodzienny sposób.
Scenografia nie jest przy tym rozbudowana. Lustro, krzyż wiszący na ścianie, czerwona kanapa i fotel to większość przedmiotów scenicznych. Aktorzy przesuwają je, ustawiają, przewracają. Również na oczach widza zmieniają kostiumy. Stroje są współczesne, estetyczne - czerwone i białe sukienki, koszule khaki, spodnie bojówki, czarne podkoszulki. Panowie potrafią pojawić się w szpilkach i pończochach, panie w strojach męskich, z metalowymi kubłami na głowach. Barwy są stonowane - czerń, biel i czerwień dominują na scenie, która utrzymana jest w półmroku, rozjaśnianym w poszczególnych momentach trzema pasami świateł rzucanych na podłogę lub boczną ścianę.
W owym półmroku spektakl też opuszczali widzowie, żegnani na zakończenie pieśnią i dźwiękami gitary przez przebranego w białą suknię ślubną aktora.
Anna Dobrecka
Teatralia Lublin
17 maja 2010
neTTheatre - Teatr w Sieci Powiązań i Center of Performing Arts MITOS (Limassol)
"If"
na podstawie "Ifigenii w Aulidzie" Eurypidesa
reżyseria: Paweł Passini
scenografia: Paweł Passini
muzyka: Paweł Passini, Łukasz Walewski
światło: Marcin "Kabat" Kowalczuk
obsada: Elena Agathokleous, Giorgos Georgiou, Marina Mandri, Kasia Pęczuła, Elżbieta Rojek, Małgorzata Saniak, Katarzyna Tadeusz, Łukasz Walewski, Dawid Żakowski
premiera: 14 maja 2010 r.