Ktoś całkiem obcy...
Co robimy, gdy znajdujemy się w trudnej, nowej sytuacji? Jak zachowujemy się, gdy ktoś inny odstaje od normy, którą sami wyznaczamy? Człowiek zazwyczaj ucieka, broni się, nie chce z taką osobą przebywać, dopóki nie przekona się, że nie ma racji. Ale jak ma zareagować mała dziewczynka, której rodzi się braciszek kosmita?
"Kosmita"
fot. PromArte
Ola jest wesołą, pełną życia dziewczynką. Ma kochających rodziców, najlepszą przyjaciółkę Julkę oraz swój własny pokój. Czego chcieć więcej? Kiedy dowiaduje się, że urodzi jej się braciszek, żałuje, że nie będzie on siostrą, ale bardzo się cieszy, że nie będzie już jedynaczką i że będzie mogła prowadzić prawdziwy wózek z prawdziwym dzieckiem. Kiedy jednak rodzi się Kacper, Olę denerwuje fakt, że nie można się z nim normalnie bawić. Rodzice cieszą się, że synek jest tak spokojnym i grzecznym dzieckiem, nie zauważając jego inności. Ola podejrzewa, że brat jest kosmitą, który jej nie widzi i dlatego nie reaguje na jej wszystkie starania zwrócenia na siebie uwagi. Dopiero ciocia Ela sugeruje rodzicom, że Kacpra powinien zbadać lekarz. Wtedy okazuje się, że chłopczyk choruje na autyzm, a Ola niewiele się myliła, nazywając brata tytułowym "kosmitą".
Wydawałoby się, że "Kosmita" to spektakl dla dzieci, skoro jest wystawiany w teatrze dla dzieci. Jednak podobnie jak książka Roksany Jędrzejewskiej-Wróbel o tym samym tytule, której spektakl jest adaptacją, przedstawienie to jest przeznaczone dla wszystkich. Głównie dla dzieci, które mają chore rodzeństwo czy rodziców takich dzieci, bowiem jest to spektakl o charakterze terapeutycznym. Pokazanie tak trudnej tematyki, jaką jest choroba dziecka, na deskach teatru nie jest prostym zadaniem. "Kosmita" bawił dzieci w momentach, w których dorośli byli przygnębieni. Ola jako zbuntowana siostra, zapewniała dzieciom dużo okazji do śmiechu. Ponadto spektakl był przygotowany wizualnie i muzycznie specjalnie dla dzieci.
"Kosmita"
fot. PromArte
Scenografia nie była skomplikowana. Ekran z tyłu, na którym zmieniały się animacje (dziecięce rysunki), dwa małe pokoiki po bokach sceny oraz pojawiające się dwie huśtawki i marionetka (Kacper), sprawiały, że dzieci nie nudziły się, ani też nie były zagubione na scenie. Jeśli jakieś dziecko nie zrozumiało czegoś podczas przedstawienia, to "Kosmita", jak na bajkę przystało, zakończył się morałem: "Każdy człowiek jest inny i musimy nauczyć się z nim przebywać i akceptować go takim, jakim jest". Spektakl pięknie pokazuje, że autystyczne dziecko, mimo iż nie potrafi wyrazić tego słowami, ma swoje odczucia i pragnienia. Kacper wyraża je w swoich rozmowach z Aniołem Stróżem, które w przedstawieniu przybierają postać piosenek. To jedyny akcent muzyczny spektaklu.
Aktorzy zostali świetnie dobrani wzrostem do swoich ról, wysocy rodzice oraz niewysokie aktorki grające postać Oli i Julki, sprawiały wrażenie, że na scenie naprawdę występują dzieci i osoby dorosłe. Ten zabieg, jak i barwne stroje postaci, pomogły dzieciom odróżnić poszczególne osoby, Sądzę, że dużo osób po obejrzeniu spektaklu sięgnie do książki, która - warto zaznaczyć - znalazła się na Złotej Liście Książek ABC XXI wieku "Cała Polska czyta dzieciom", a w 2009 roku była nominowana do nagrody IBBY.
Michalina Wójciak
Teatralia Śląsk
25 lutego 2010
Teatr Dzieci Zagłębia w Będzinie
Roksana Jędrzejewska-Wróbel
"Kosmita"
reżyseria, adaptacja i teksty piosenek: Dariusz Wiktorowicz
asystenci reżysera: Piotr Zaczkowski, Ewa Zawada
scenografia: Marceli Sławiński, Katarzyna Sobańska
kostiumy: Katarzyna Sobańska
muzyka: Mateusz Pospieszalski
ruch sceniczny: Arkadiusz Buszko
animacje komputerowe: Tomasz Grimm
obsada:
Ola - Ewa Zawada
Kacper - Dariusz Wiktorowicz (animacja lalki)
Mama - Karina Abrahamczyk-Zator (gościnnie)
Tata - Jarosław Ciszek (gościnnie)
Julka - Joanna Rząp
Ciocia Ela, Nauczycielka - Katarzyna Bała-Rosińska
Pan Marek - Stefan Szulc
premiera: 22 stycznia 2010 r.