Teatr przy kopalni
Wałbrzych Dolnoślązakom kojarzył się źle. W Wałbrzychu jest brudno. W Wałbrzychu jest nieprzyjemnie. W Wałbrzychu są kopalnie. W Wałbrzychu jest szaro. Wałbrzych jest zakurzony. Jednak do tych wszystkich stwierdzeń można dołączyć jedno bardzo ważne: w Wałbrzychu jest teatr.
Zanim powstała pełnoprawna instytucja kultury, działająca pod nazwą Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu, przez długi okres miejsce to było źródłem konfliktów. Wynikały one przede wszystkim z tego, że placówka nie miała stałej sceny, potem konflikty dotyczyły teatru w Jeleniej Górze, którego filią stała się wałbrzyska scena od 1956 roku, kiedy to nastąpiło uroczyste jej otwarcie. Jej funkcjonowanie można by streścić w jednym, zdaniu sparafrazowanym z Szekspira: "Źle się działo w państwie wałbrzyskim". Niestety teatr ten, w odróżnieniu od Słowackiego najwyraźniej "nie zachwycał". Brakowało w nim artystycznego kierownictwa i zespołu z pomysłem, który sprawiłby, że wałbrzyska scena stanie się rozpoznawalna i osiągnie poziom choćby porównywalny z resztą kraju. Przez pewien czas teatr w Wałbrzychu działał jako "scena przechodnia" - służyła tylko dla gościnnych występów, sama nie miała natomiast konkretnego, własnego repertuaru, ponieważ wciąż istniały wątpliwości, związane z kierownictwem teatru.
Teatr Dramatyczny im. J. Szaniawskiego w Wałbrzychu
Swoją poważną, samodzielną działalność jako Państwowy Teatr Dramatyczny w Wałbrzychu placówka rozpoczęła 23 listopada 1964 roku premierą "Zemsty" Fredry (w tym sezonie przygotowano "nową wersję" tego tytułu w reżyserii Weroniki Szczawińskiej), co mogło mieć związek z tym, że pierwszym miejscem działań teatralnych była sala teatralna im. Aleksandra Fredry, założona w mieście w 1947 r. O wałbrzyskim teatrze zaczęto mówić, zaczęto pisać - zaczęło być o nim głośno, zaczął być zauważany i szanowany. W 1979 roku nadano mu imię Jerzego Szaniawskiego. Teatr miejski zaczął się rozwijać, konkretyzować - z "rozmytego" i nieukierunkowanego stał się dosyć prężnie działającą placówką, która może się pochwalić kilkoma nagrodami i prestiżem. W 1977 roku została przez Aleksandra Strokowskiego utworzona filia teatru w Książu.
Od 2002 r. Danuta Marosz zaczyna sprawować funkcję dyrektora naczelnego, a Piotr Kruszczyński dyrektora artystycznego. Za tej dyrekcji na scenie teatru w Wałbrzychu swoje spektakle reżyserowali tacy twórcy jak Jan Klata czy Maja Kleczewska, co dowodzi, że jest to ciekawe i ważne miejsce na teatralnej mapie Polski.
Obecny (od lipca 2008 r.) zastępca dyrektora - Sebastian Majewski z jednej strony kontynuuje linię teatru otwartego na współczesne tematy i bolączki, jednocześnie wpisującego się w lokalny krajobraz, zapoczątkowaną przez Kruszczyńskiego, a z drugiej - stara się poszerzać to spectrum o nowe doświadczenia tj.: zderzenie z offem czy pracę warsztatową. Jak sam twierdzi: "ten teatr jest otwarty na niestandardowe rozwiązania, jest w nim miejsce na offowe myślenie o teatrze".1
W tym sezonie do współpracy zostali zaproszeni m.in.: Natalia Korczakowska, Weronika Szczawińska, Iwo Vedral, Monika Strzępka, Radosław Rychcik.
Ponadto w ramach działalności teatru organizowany jest cykl spotkań-debat pt. "Znamy, znamy" oraz spektakle i recitale WOLNYCH SCEN INICJATYW AKTORSKICH.
Wygląda więc na to, że wałbrzyski teatr nie zwalnia tempa i wciąż utrzymuje dobrą kondycję teatralną, czego mu życzymy i na kolejne lata.
Joanna Marcinkowska
Teatralia Zielona Góra
10 lutego 2010
1 S. Majewski, cyt. za: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/57898.html.
Bibliografia:
1. http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/57898.html
2. http://independent.pl/teatr_walbrzych.
3. http://pl.wikipedia.org/wiki/Teatr_Dramatyczny_im._J._Szaniawskiego_w_Wa%C5%82brzychu.
4. www.teatr.walbrzych.pl.
45-lecie istnienia teatru w Wałbrzychu - 23 listopada 2009 r.