Zapomniany bohater
Polska jest jednym z tych krajów, które mogą poszczycić się długą i niezwykle ciekawą historią. Ale o ile takie wydarzenia jak wygrana bitwa pod Grunwaldem czy też odzyskanie przez Polskę niepodległości stały się tematem niejednego filmowego lub teatralnego scenariusza, tak wiele ważnych historycznych wydarzeń oraz ich uczestnicy wciąż pozostają tylko częścią zakurzonych, szkolnych podręczników. O odwadze jednego z tych nieco zapomnianych polskich bohaterów opowiada spektakl Teatru Telewizji "O prawo głosu".
Stanisław Mikołajczyk - premier polskiego rządu na uchodźstwie, charyzmatyczny przywódca PSL-u, wicepremier powojennego rządu. Przez polskich bojowników o wolność i demokrację uznawany był za człowieka honoru i patriotę, przez władze komunistyczne zaś nazywany był zdrajcą i tchórzem. O tak skrajnych opiniach na temat Mikołajczyka przesądziło właściwie jedno wydarzenie - ucieczka z okupowanej Polski do Wielkiej Brytanii.
"O prawo głosu" to opowieść o trzech ostatnich latach działalności politycznej Stanisława Mikołajczyka, w której najwięcej miejsca poświęcono właśnie emigracji polskiego premiera i późniejszym jej konsekwencjom. To historia o odwadze Mikołajczyka i jego osobistej walce z komunizmem. Walce o prawo głosu dla polskiego narodu.
"O prawo głosu"
Wydaje się, że Petelski i Miękus dość wiernie odtworzyli na Scenie Faktu Teatru Telewizji wydarzenia z życia polskiego premiera. Można nawet powiedzieć, że spektakl swoją formą przypomina swoistą lekcję historii. Autorzy odkrywają przed widzami kulisy wielkiej polityki. Podążając śladami Mikołajczyka, jednocześnie poznajemy najważniejsze wydarzenia polityczne z tamtego okresu. Każdorazowo też, gdy na scenie pojawia się nowy bohater, obraz na chwilę zostaje zatrzymany, by widz mógł zapoznać się z krótką "metryczką" postaci. Warto zwrócić również uwagę na fakt, iż w spektaklu Petelski wykorzystał taśmy z materiałami filmowymi z tamtego okresu. Zastosowanie tego zabiegu dało niezwykle interesujący efekt.
Na pochwałę zasłużył także Adam Ferency, który świetnie odnalazł się w roli głównego bohatera. Jego oszczędna w emocje kreacja aktorska idealnie pokrywała się z wizerunkiem Mikołajczyka, jaki został uwieczniony w licznych źródłach historycznych.
Spektakl przeciętnemu odbiorcy może wydawać się nieco przydługi i nużący, jednak miłośnicy historii z pewnością dadzą się wciągnąć w wir wydarzeń. Miejmy nadzieję, że powstanie więcej spektakli ukazujących, tak jak ten, nieco mniej popularne wątki z polskiej historii.
Aleksandra Waśko
Teatralia Trójmiasto
3 lutego 2010
Teatr Telewizji
Scena Faktu
Robert Miękus, Janusz Petelski
"O prawo głosu"
reżyseria: Janusz Petelski
zdjęcia: Wojciech Todorow
scenografia: Ewa Skoczkowska
dekoracja wnętrz: Roman Tarwacki
kostiumy: Hanna Ćwikło
dźwięk: Wacław Pilkowski, Marcin Ejsmund
montaż: Wanda Zeman
muzyka: Jacek Grudzień
obsada: Adam Ferency (Stanisław Mikołajczyk), Olgierd Łukaszewicz (Wincenty Witos), Marian Opania (Winston Churchill), Maciej Kozłowski (Władysław Anders),Ryszard Filipski (Józef Stalin), Bożena Stachura (Maria Hulewiczowa), Marian Dziędziel (Stanisław Wójcik), Marek Kalita (Stefan Korboński) ,Marek Lewandowski (Wincenty Bryja), Wojciech Walasik (Stanisław Bańczyk), Lech Łotocki (Władysław Kiernik), Piotr Kozłowski (Franciszek Wójcicki), Maciej Marczewski (Paweł Zaleski), Leon Charewicz (Bolesław Bierut), Sławomir Pacek (Władysław Gomułka), Tomasz Kozłowicz (Edward Osóbka-Morawski), Janusz Chabior (Józef Cyrankiewicz), Stanisław Brudny (Tomasz Arciszewski), Andrzej Mrożewski (Jan Wapiński), Krzysztof Bień (Adam Ciołkosz), Henryk Rajfer (Adam Pragier), Andrzej Precigs (Stanton Griffis), Lech Mackiewicz (George D. Andrews), Jacek Poniedziałek (Thomas J. Betts), Maciej Robakiewicz (Edward Cocker), Remigiusz Jankowski (Śliwka), Paweł Dolewski (Penhallow)
premiera: 23 marca 2009 r.