Merlin - reaktywacja
Dramat Tadeusza Słobodzianka "Merlin. Inna historia", z powodzeniem zrealizowany w 2003 roku w Teatrze Narodowym przez Ondreja Spišáka, wrócił w nowej wersji w Laboratorium Dramatu.
Dociekliwy widz w pierwszej chwili zada sobie pytanie: no właśnie, czy w nowej? Przecież zebrał się niemal identyczny zespół realizatorów: oprócz Spišáka (któremu w pracy reżysera towarzyszy Aldona Figura), na warsztat sztukę Słobodzianka wzięli ponownie scenograf Frantisek Liptak (tym razem przy wsparciu Jana Kozikowskiego) i Jan Bernad, odpowiedzialny za muzykę oraz warsztat wokalny aktorów. Trzeba przyznać, że pomysł ryzykowny, absolutnie niegwarantujący sukcesu pierwszej odsłony. Czy przypadkiem już na starcie nie zabiera się przedstawieniu całej energii, płynącej ze spotkania z nowym, nieznanym: zarówno dla twórców, jak i widzów.
"Merlin. Inna historia"
Eksperyment bardzo udany. Nowy "Merlin" nie zapomina o swoim poprzedniku. Fakt, że Spišák skompletował nowy zespół aktorski z pewnością działa na korzyść spektaklu, zapewnia świeżość ról, choć nie da się uciec przed porównaniami. Choćby strony wizualnej obu realizacji, zasadniczo bardzo podobnej.
Ale to właśnie przemyślna gra z widzem. "Merlin" z Laboratorium Dramatu staje się automatycznie spektaklem o spektaklu, przedstawieniem - historią, wariacją na własny temat. O okazuje się, że sztuka Słobodzianka nic nie traci ze swojej magii legendy, rytmu przypowieści. Ktoś mógłby dodać, że nie wyzbyła się również aktualności, jeśli losy rycerzy Okrągłego Stołu chcieć czytać jako alegorię sytuacji politycznej w Polsce po 1989 r.
Nie trzeba jednak wymyślnych interpretacji, żeby z entuzjazmem obejrzeć ten spektakl. Spišák ubrał tekst Słobodzianka - klarowny, konsekwentny w swojej stylistyce, a zaraz bardzo poetycki - w świetny humor. Chwilami dosyć rubaszny i idealnie przystający do konwencji rycerskiej opowieści. Reżyser śmiało eksponuje fizyczność aktorów, dodając oderwanej od współczesnych realiów fabule dosłowności, "mięsa". Wydaje się, że Spišák znalazł idealny język sceniczny dla realizacji dramatów Słobodzianka, czego dowodzi wcześniejszy "Merlin" czy "Prorok Ilja", zrealizowany w słowackim Teatro Tatro.
"Merlin. Inna historia"
Najlepiej w takich warunkach radzi sobie Anna Gajewska jako Viviana. Nie wstydzi się nagości, ale też ani przez chwilę nie wydaje się wulgarna. Dysponuje niesamowitą energią, która pozwala być raz ofiarą, raz panią sytuacji, niewinną panienką i zmysłową kusicielką. Reszta wykonawców dzielnie jej sekunduje, bo ten spektakl "aktorem stoi".
Scenografia Liptaka bardzo ogranicza pole gry, co może być też zaletą. Ustawiony centralnie okrągły stół to jednocześnie podium, na którym rozgrywa się większość scen. "Mebel" otaczają fotele przeznaczone dla rycerzy. Blaszane oparcia w wielu momentach służą za instrumenty: rytmiczne stukanie, pocieranie, drapanie metalowych powierzchni wzbogaca warstwę dźwiękową spektaklu, dopełniając imponujące śpiewy chóralne.
Kto nie widział "Merlina" w Narodowym, koniecznie powinien zobaczyć przedstawienie w Laboratorium Dramatu. Ci, którym udało się to udało, nowy spektakl obejrzą z podwójną przyjemnością.
Anna Byś
Teatralia Warszawa
2 lutego 2010
Laboratorium Dramatu w Warszawie
Tadeusz Słobodzianek
"Merlin. Inna historia"
reżyseria: Ondrej Spišák
scenografia: Frantisek Liptak
śpiew i muzyka: Jan Bernad
II reżyser: Aldona Figura
obsada:
Merlin - Janusz R. Nowicki / Jarosław Gajewski
Viviana - Anna Gajewska
Ginewra - Agnieszka Warchulska / Kinga Ilgner / Anna Gryszkówna
Artur - Leszek Lichota
Gowen - Mariusz Drężek / Maciej Kozłowski
Keu - Robert Majewski / Arkadiusz Janiczek
Percewal - Damian Łukawski
Mordret - Marcin Sztabiński / Marcin Przybylski
Klaudas - Maciej Maliszewski / Paweł Tołwiński
Lancelot - Michał Żurawski / Oskar Hamerski
premiera: 15 stycznia 2010 r.