A Part spłynął krwią ofiar Makbeta
Plenerowe widowisko poznańskiego Teatru Biuro Podróży "Kim jest ten człowiek we krwi?" zwieńczyło 16. Międzynarodowy Festiwal Teatrów A Part. Późnym wieczorem na uniwersyteckim boisku zebrała się grupa osób, aby obejrzeć zbrodnie Makbeta w oryginalnej i niecodziennej oprawie scenograficznej. Godzinne widowisko oddziaływało na emocje i zmysły za pomocą spektakularnych rozwiązań, jak wykorzystanie motorów, szczudeł czy ognia. A to wszystko w aurze potęgującej mocne doznania - przy wieczornym mroku, wietrze i gdzieniegdzie padających kroplach deszczu.
Kim jest ten człowiek we krwi? To Makbet, który splamił ręce krwią króla Dunkana. Kim są trzy poruszające się na szczudłach postaci w burkach? To wiedźmy, które zasiewają zbrodnicze ziarno, przepowiadając Makbetowi królewską przyszłość. Kim jest piękna i władcza kobieta, która pozwala kiełkować zbrodniczym zamiarom? To Lady Makbet, którą do obłędu doprowadzają widoczne jedynie dla niej plamy krwi na dłoniach. Teatr Biuro Podróży pokazuje losy Makbeta i jego żony poprzez wewnętrzne rozdarcie bohaterów, kontrast między początkową pychą i pragnieniem władzy, a nieubłaganie postępującym szaleństwem. Choć wydaje się, że nic nie jest w stanie zatrzymać tragicznej i krwawej fali, to karą za przekroczenie granicy zbrodni jest postępujący obłęd obojga.
Spektakl poznańskiego teatru doskonale wpisuje się w otwartą przestrzeń, scenografia porządkuje wewnętrzny świat sztuki i stanowi odzwierciedlenie myśli kłębiących się w umysłach Makbeta i jego pani. Ogromne pale symbolizują nieubłagany porządek natury, w końcowej scenie przygniatają krwawego króla. Nastrój grozy potęguje głośna muzyka, wzbogacona o śpiewane na żywo arie. Całości akustycznego chaosu dopełniają ryki silników i terkot drewnianych kołatek.
Aktorzy doskonale panują nad swoimi ciałami, ich ruchy charakteryzuje niebywała precyzja, opanowanie i siła wyrazu. Z podziwem, choć nie bez obaw, patrzyłam na przejeżdżające tuż pod naszymi nogami motory, przechadzające się tuż przed naszymi oczami aktorki na szczudłach, czy sceny z wykorzystaniem pochodni i efektów pirotechnicznych.
"Kim jest ten człowiek we krwi?" ukazuje zgubną drogę zła, drogę, z której, jeśli raz nią podążymy, nie ma już odwrotu. Przelana krew pociąga za sobą strumień zbrodni. Wymowa spektaklu jest tak interesująca za sprawą wizualnego aspektu przedstawienia. W pamięć zapada scena, w której Makbet ucieka przed wiedźmami, wlokąc klatkę pełną głów zamordowanych ofiar. Wizualne sztuczki, jak choćby zabawy z ogniem czy wyczyny na szczudłach, nie są tu jedynie efekciarskimi zagraniami, ale stanowią pretekst do wolnej interpretacji przedstawianych obrazów. Z pewnością niejedna osoba była przekonana, iż spektakl nawiązuje do współczesnych dyktatur, inni zobaczyli koszmar drugiej wojny światowej, jeszcze inni pomyślą o tej sztuce, jak o dobrym filmie akcji.
Spektakl prawie pozbawiony jest dialogów, większość scen opiera się na efekcie wizualnym i muzyczno-dźwiękowym. Pada niewiele słów, bo obrazowanie jest tu najważniejsze. Pomimo że z oryginalnego tekstu "Makbeta" pozostało zaledwie kilkanaście linijek, reżyserowi Pawłowi Szkotakowi udało się uchwycić ducha szekspirowskiej tragedii - ciemnego, groźnego, pełnego tajemnicy i morderczego fatum.
Maria Marchewicz
Teatralia Śląsk
23 czerwca 2010
Teatr Biuro Podróży (Poznań)
"Kim jest ten człowiek we krwi"
wg "Makbeta" Williama Szekspira
reżyseria: Paweł Szkotak
scenografia: Teatr Biuro Podróży
muzyka: Wiki Nowikow
obsada:
Makbet - Michał Kaleta
Lady Makbet - Barbara Krasińska
Wiedźmy - Barbara Prądzyńska, Marta Strzałko, Arkadiusz Kos
Banko - Artur Paczesny
Fleance - Arkadiusz Kos
Król - Tomasz Wrzalik
Posłańcy - Artur Paczesny, Bartosz Borowski, Jarosław Siejkowski, Michał Kaleta
Adiutant - Arkadiusz Kos
Strażnicy - Jarosław Siejkowski, Bartosz Borowski
Mordercy - Jarosław Siejkowski, Bartosz Borowski
Królowie w pochodzie - Barbara Prądzyńska, Marta Strzałko, Bartosz Borowski, Jarosław Siejkowski, Tomasz Wrzalik
Służba - Barbara Prądzyńska, Marta Strzałko, Bartosz Borowski, Arkadiusz Kos - Artur Paczesny, Jarosław Siejkowski, Tomasz Wrzalik
Pokonany Król - Jarosław Siejkowski
Hekate - Małgorzata Wilczyńska-Goś (śpiew)
premiera: 20 maja 2005 r.
16. Międzynarodowy Festiwal Teatrów A PART, 17.06-21.06.2010 r., Katowice