"Bohater" PRL-u
Szaleństwo jednego człowieka może zmienić bieg historii, a jego odważne czyny mogą na długo zapisać się w kartach narodowej pamięci. Nieposłuszny władzy komunistów ksiądz Józef Wójcik był kłopotem PRL-u. Kradzież kopii cudownego obrazu, której się dopuścił, przywróciła nie tylko obraz na trasę pielgrzymki, ale też tak potrzebną ludziom wiarę.
"Złodziej w sutannie" Pawła Woldana został napisany i wyreżyserowany w ramach Sceny Faktu. Nieprzeciętny ksiądz z parafii w diecezji radomskiej znalazł się w grupie ludzi, którzy otwarcie przeciwstawiali się władzy ludowej. A że władza ta nawet wolności słowa zabraniała, tym bardziej tępiła wszelkie przejawy nieposłuszeństwa obywatelskiego. Z tego tytułu nasz bohater był osiemnaście razy karany i dziewięciokrotnie odsiadywał wyrok w więzieniu.
W 1957 roku słynny malarz Leonard Torwirt na prośbę prymasa Wyszyńskiego namalował dwie kopie obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Jedna była prezentem dla papieża Piusa XII, a druga rozpoczęła pielgrzymkę po kraju. W 1966 roku władze surowo zabroniły peregrynacji cudownego obrazu, zamykając go pod nadzorem w klasztorze na Jasnej Górze. Jako znak obecności Maryi po Polsce nadal wędrowała pusta rama. W 1972 roku ksiądz Józef Wójcik z pomocą ks. Romana Siudka oraz sióstr zakonnych - Marii Kordos i Heleny Trentowskiej wykradł obraz i przewiózł go na uroczystości w Radomiu. Ta kradzież w słusznej sprawie odbiła się głośnym echem wśród duchowieństwa, państwa i obywateli.
"Złodziej w sutannie"
Do autentycznych wydarzeń sprzed około 40 lat wprowadzają nas projekcje i zdjęcia z tamtych czasów. A dokładniej z uroczystości w Radomiu, gdzie był już obecny, skradziony z klasztoru na Jasnej Górze, cudowny obraz. Stanowi to bardzo dobre wprowadzenie do tematu. Akcja spektaklu rozgrywa się w szerokiej gamie miejsc: od parafii, w której działał ks. Wójcik, przez piękną Częstochowę, jak również na trasie kradzieży od Częstochowy do Radomia, a nawet bardziej intymnie - w domu funkcjonariusza SB - Marka, który jest przedstawiony jako w gruncie rzeczy dobry człowiek, acz podporządkowany systemowi. Nota bene oscylujemy wokół kwestii religijnych, a błądzić wszak każdy może.
Bardzo dobrze zadbano o scenografię, kostiumy i detale. Widoczne jest to w ubiorach aktorów, wystroju wnętrz domów i dzięki samochodom, którymi się poruszali. Widz ma szansę poczuć atmosferę tamtych lat, a ponadto odczuć blichtr władzy ludowej.
Siłą tego przedstawienia są aktorzy. Jak najbardziej prawdziwy jest Artur Żmijewski w roli księdza Józefa Wójcika. To nie tylko duchowny, ale i mądry, sympatyczny człowiek. A przy tym silna osobowość. Z charakterem, konsekwencją w działaniu, uporem i niebywałą odwagą. Więzienie nie było dla niego przeszkodą w walce o społeczną sprawiedliwość. Kibicuje się jego poczynaniom do samego końca. Wspaniale wypadli również Tomasz Kot w roli zagubionego funkcjonariusza SB, Jacek Braciak jako Roman Siudek, Agata Buzek jako siostra zakonna oraz Marian Opania i Olgierd Łukaszewicz jako duchowni.
Patrycja Kowalczyk
Teatralia Poznań
14 czerwca 2010
Informacje historyczne podano za:
http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_W%C3%B3jcik
http://pl.wikipedia.org/wiki/Leonard_Torwirt
Teatr Telewizji, Scena Faktu
Paweł Woldan
"Złodziej w sutannie"
reżyseria: Paweł Woldan
scenografia: Małgorzata Grabowska-Kozera
muzyka: Michał Lorenc
mistrz oświetlenia: Mariusz Pieńkos
kostiumy: Beata Dąbska
współpraca kostiumograficzna: Magdalena Danilewicz
zdjęcia: Krzysztof Pakulski
montaż: Jarosław Kamiński
dźwięk: Stefan Chomnicki
dekoracja wnętrz: Marta Kozera
operator kamery: Jacek Fabrowicz
charakteryzacja: Anna Adamek, Janina Dybowska-Person
obsada: Artur Żmijewski (Ksiądz Józef Wójcik), Tomasz Kot (Marek), Jacek Braciak (Ksiądz Roman Siudek), Agata Buzek (Siostra Helena Trętowska), Maria Peszek (Siostra Maria Kordos), Olgierd Łukaszewicz (Ksiądz Prymas Stefan Kardynał Wyszyński), Marian Opania (Ksiądz Wojciech Staromłyński), Henryk Talar (Naczelnik), Jerzy Bończak (Prokurator), Teresa Lipowska (Siostra Przełożona Helena Dąbrówka), Andrzej Chyra (Ksiądz Kardynał Karol Wojtyła), Wojciech Ługowski (Ksiądz Biskup Piotr Gołębiowski), Andrzej Deskur (Kumpel I), Wojciech Mecwaldowski (Kumpel II), Anita Jancia (Żona), Jolanta Lothe (Teściowa), Zdzisław Starczynowski (Teść), Antonina Bruhl (Ania), Ewa Telega (Sędzia), Stanisław Penksyk (Naczelnik więzienia), Michał Kula (Prokurator 1958), Adam Bauman (Funkcjonariusz SB I), Mieczysław Morański (Funkcjonariusz SB II), Krzysztof Bień (Oficer SB I), Marek Wilk (Mężczyzna 1958), Agnieszka Robótka (Zakonnica u Księdza Prymasa), Ewa Agopsowicz (Zakonnica I), Sylwia Karczmarczyk (Zakonnica II), Jacek Kremski (Kustosz), Waldemar Cudzik (Brat I), Sebastian Banaszczyk (Brat II), Jerzy Mazur (Barman), Anna Wojnarowska (Dziewczyna), Grzegorz Klein (Głos TW), Andrzej Ferenc (Lektor)
premiera: 6 października 2008 r.