"Niezła kumedia"
Jak opowiedzieć historię dobrze znaną, aby zaciekawić odbiorcę? Można połączyć z sobą: konwencję teatru w teatrze, gagi rodem z filmu niemego, proste acz zaskakujące rozwiązania plastyczne i zgrany zespół aktorów. Wszystko to należy doprawić humorem i szczyptą teatralnej magii.
W trakcie kolejnego dnia Festiwalu "Katowice - Dzieciom" zaprezentowany został spektakl "Śpiąca królewna" Teatru Baj z Warszawy. Zamiast mrocznej opowieści rodem z baśni braci Grimm, widzowie zobaczyli barwne, zaskakujące i ciekawe przedstawienie.
Grupa wędrownych komediantów wystawia spektakl, do którego realizacji wykorzystuje proste rozwiązania sceniczne (np. aktor jako część kołowrotka) oraz pomysłowo użyte rekwizyty (tj.: kolorowe materiały, talerze, parasolki). Komedianci witają się z widownią, wskazując wśród publiczności rzekomych notablów, przedstawicieli ministerstwa kultury i recenzentów. Następnie przystępują do wystawiania historii, przy czym ciągle spierają się o sposób gry i kolejne epizody baśni. W efekcie powstaje przedstawienie zagrane z dystansem i przymrużeniem oka oraz z wykorzystaniem zabiegów związanych z przełamywaniem iluzji scenicznej. Spektakl opowiada o tworzeniu historii i realizowaniu przedstawienia teatralnego oraz o trupie zwariowanych aktorów. Jako echo pojawiają się kwestie: zamknięcia pod kloszem ukochanego dziecka, równego traktowania wszystkich (Dobrych i Złych Wróżek, ludzi starszych i młodszych), ciekawości świata przezwyciężającej zakazy oraz bardzo starej konieczności wypełnienia się przeznaczenia. Jest to również historia o miłości, która może naprawić wszelkie zło świata.
"Śpiąca królewna"
W spektaklu aktorzy stanowią perpetuum mobile prezentowanej historii. Są to barwne postaci zarówno w wyglądzie, jak i w sposobie prowadzenia gry scenicznej. Elementami z ich kostiumów można by obdzielić kilka postaci (i to pochodzących z różnych bajek), a jednak połączenie ich na jednej scenie nie razi odbiorcy. Co więcej, razem ze scenografią i lalkami, kostiumy stwarzają nastrój zabawy i są elementem humorystycznym przedstawienia. Natomiast w grze aktorów, zwłaszcza w scenach pantomimicznych, pojawiają się elementy zaczerpnięte z komedii slapstickowej, które wzbudzają żywą reakcję widowni.
Estetyka jarmarczno-slapstickowo-cyrkowa została umiejętnie wyważona, dzięki czemu twórcy spektaklu nie przekraczają granic dobrego smaku. Umiar stanowi cnotę kardynalną tego przedstawienia.
W warstwie tekstowej przekaz skierowany został głównie do dzieci, ale niektóre aluzje i żarty rozumieją wyłączne dorośli. Z całą pewnością spektakl Teatru Baj przyciąga uwagę widza bez względu na jego wiek.
Bohaterka przedstawienia, Żaba, powiedziała o działaniach komediantów: "Niezła kumedia". Ale tak naprawdę to całe przedstawienie jest zupełnie "niezłe", a nawet bardzo "niezłe". Spektakl grany jest z jedną przerwą, a dzieci nie mogą doczekać się ponownego uniesienia kurtyny - to chyba najlepiej świadczy o całym przedsięwzięciu.
Magdalena Czerny
Teatralia Śląsk
5 czerwca 2010
Teatr Baj w Warszawie
Katarína Aulitisová według Braci Grimm
"Śpiąca królewna"
przekład i reżyseria: Lech Chojnacki
scenografia: Marek Gašpar Šafárik
lalki i kostiumy: Nataša Štefunková
muzyka: Gabriel Menet
obsada: Elżbieta Bieda (Komediantka I, Królowa, Śpiąca Królewna, Staruszka I, Książę Bojo), Elżbieta Bielińska (Komediantka II, Żaba, Zła Wróżka), Piotr Michalski (Komediant I, Król, Dobra Wróżka, Ogrodnik, Staruszka II, Książę Najfajniejszy), Robert Płuszka (Komediant II, Dobra Wróżka, Niania, Strażnik, Książę Pakuś), Bartosz Watemborski (Komediant III, Dobra Wróżka, Kucharz, Staruszka III, Książę Parapac, Książę Princ)
premiera: 3 października 2009 r.
9. Międzynarodowy Festiwal Teatrów Lalkowych "Katowice-Dzieciom", 29.05-02.06.2010 r.